کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی همزمان با تداوم جنگ و اختلال در تردد دریایی خلیج فارس، پرسش‌های مهمی را درباره اثربخشی تنگه هرمز به‌عنوان ابزار فشار بر اقتصاد جهانی مطرح کرده است. تحولات اخیر نشان می‌دهد که آیا توانایی رژیم حاکم بر ایران برای تبدیل تهدید ژئوپلیتیکی به امتیاز اقتصادی و سیاسی در حال فرسایش است یا خیر.
کاهش قیمت نفت و تغییر انتظارات بازار جهانی
در تاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، قیمت نفت برنت به ۹۱٫۴۹ دلار در هر بشکه رسید و در برخی معاملات به زیر ۹۰ دلار سقوط کرد. با این حال، در ۱۱ نوامبر، پس از افزایش نگرانی‌ها درباره تداوم حملات به کشتی‌ها و ابهام در مذاکرات سیاسی، قیمت برنت دوباره به محدوده ۹۲ تا ۹۴ دلار بازگشت. همچنین، تولید نفت اوپک‌پلاس در اکتبر با افزایش ۲٫۰۴ میلیون بشکه در روز به ۴۱٫۲۳ میلیون بشکه رسید. عربستان نیز توانست تولید خود را از ۸٫۳۷۲ میلیون بشکه در روز در سپتامبر به ۱۰٫۵۶۳ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: پیروزی‌های سفارش‌گذاری Yangzijiang Shipbuilding ۵۵ درصد بیشتر از هدف است
تنگه هرمز به‌عنوان یک اهرم ژئواکونومیک
تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های راهبردی اقتصاد جهانی، همچنان تحت تأثیر اختلالات امنیتی قرار دارد. داده‌های ردیابی نشان می‌دهد که متوسط تردد کشتی‌ها در هفته منتهی به ۸ نوامبر تنها ۳٫۹ کشتی در روز بوده است، در حالی که میانگین سال ۲۰۲۵ حدود ۸۵٫۵ کشتی در روز بوده است. این ارقام نشان‌دهنده کاهش شدید تردد در این آبراه استراتژیک است. در اکتبر ۳۷ کشتی در این منطقه هدف حمله قرار گرفتند که بالاترین رقم از آغاز جنگ است.
عربستان با استفاده از خط لوله شرق به غرب، حدود چهار میلیون بشکه نفت خام در روز را به بندر ینبع منتقل می‌کند، که حدود چهار درصد عرضه جهانی نفت را نمایندگی می‌کند. توانایی عربستان در حفظ صادرات خود و افزایش تولید، نشان‌دهنده سازگاری اقتصاد جهانی با اختلالات در تنگه هرمز است.
این تحولات به‌وضوح گویای فرسایش اعتبار تهدید‌های ژئواکونومیک و تغییر در رابطه هزینه-فایده هستند. با وجود اختلالات، کشورهای تولیدکننده توانسته‌اند بخشی از تولید و صادرات خود را حفظ کنند، و این نشان از قدرت سازگاری شبکه‌ای اقتصاد جهانی است.
بیشتر بخوانید: شورای مرکزی آسیا برای مقابله با افراط‌گرایی مبتنی بر هوش مصنوعی گردهم آمد · افزایش قیمت نفت در پی تداوم عدم قطعیت‌های خاورمیانه
