اقتصاد ایران برای عبور از دوران پرریسک پیشرو، بیش از گذشته به شرکتهای دانشبنیان نیاز دارد. این شرکتها نه تنها بخشی از اقتصاد آینده بلکه بخشی از راهحلهای کنونی نیز به شمار میآیند. اگر از آنها بهطور صحیح حمایت شود، میتوانند در بازسازی اعتماد در بازار، ارتقای بهرهوری، کاهش وابستگی و خلق ارزش افزوده نقش تعیینکنندهای ایفا کنند.
روند رو به رشد شرکتهای دانشبنیان
اقتصاد دانشبنیان در سالهای اخیر به یکی از امیدهای جدی اقتصاد ایران تبدیل شده است. در شرایطی که اقتصاد کشور با فشارهای مزمن بیرونی و درونی مواجه بوده، شرکتهای دانشبنیان توانستهاند بخشی از بار نوسازی صنعتی، ارتقای بهرهوری و بومیسازی فناوری را به دوش بکشند. با وجود این، جنگ اخیر و تبعات آن نیز بر این بخش تأثیر گذاشته است.
بیشتر بخوانید: کاهش قیمت گندم به پایینترین سطح یک ماهه تحت تاثیر مذاکرات روسیه و اوکراین
با نگاهی به آمار، میتوان مشاهده کرد که بیش از ۱۰ هزار شرکت دانشبنیان در کشور فعال هستند. فروش این شرکتها در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۳۱ هزار میلیارد تومان بود که در سال ۱۴۰۱ به ۶۱۲ هزار میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۲ از مرز ۱۱۳۷ هزار میلیارد تومان عبور کرد. پیشبینی میشود که این رقم در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۲۰۰۰ هزار میلیارد تومان برسد.
چالشهای پیش روی شرکتهای دانشبنیان
شرکتهای دانشبنیان در روزهای پس از جنگ، با چندین چالش روبهرو شدند. نخستین چالش، افت تقاضا بود. در دورههای نااطمینانی، مصرفکنندگان و بنگاهها هزینههای خود را بازتنظیم کرده و خرید خدمات نوآورانه کاهش مییابد. بر اساس نظرسنجیهای منتشرشده، کاهش تقاضای مشتریان به عنوان اصلیترین عامل افت درآمد در روزهای ابتدایی بحران شناخته شده است.
ضربه دوم به اختلال در زیرساختهای ارتباطی و اینترنت وارد شد. این اختلال برای اقتصاد دانشبنیان بسیار حائز اهمیت است، زیرا اینترنت به عنوان شریان حیاتی برای فروش آنلاین، ارتباط با مشتری و خدمات ابری به شمار میآید. در نهایت، چالش سوم به حوزه نقدینگی و سرمایه در گردش مربوط میشود که فشار زیادی بر شرکتها وارد کرده و منجر به کند شدن پروژهها و تعویق استخدامها شده است.
در کنار این مشکلات، نگهداشت نیروی متخصص نیز به چالشی بزرگ تبدیل شده است. نیروی انسانی متخصص که مهمترین دارایی اقتصاد دانشبنیان است، در شرایط نااطمینانی میل به مهاجرت پیدا میکند و این مسأله هزینههای بیشتری را به اقتصاد تحمیل میکند.
اقتصاد دانشبنیان ایران پیش از جنگ در حال تبدیل شدن به یک بازیگر مهم در اقتصاد ملی بود و حالا باید دید با توجه به چالشهای جدید، آیا این بخش میتواند به رشد خود ادامه دهد یا با مشکلات جدیدی روبهرو خواهد شد.
بیشتر بخوانید: بحران تنگه هرمز اقتصاد عراق را تحت فشار قرار داد · رشد سریع کسبوکارهای ایالات متحده به بالاترین سطح در پنج سال اخیر
