دیوان محاسبات اروپا (ECA) در گزارشی جدید اعلام کرده است که مناطق دریایی حفاظت شده اتحادیه اروپا به طور مؤثری تحت حفاظت قرار نگرفته‌اند و این اتحادیه به احتمال زیاد به اهداف حفاظت از دریاهای خود تا سال ۲۰۳۰ نخواهد رسید. با وجود تعهدات بلندپروازانه در زمینه تنوع زیستی و شبکه‌ای در حال گسترش از مناطق حفاظت شده، بسیاری از این سایت‌ها فاقد تدابیر کافی حفاظت و برنامه‌ریزی برای سازگاری با تغییرات اقلیمی هستند.
وضعیت فعلی حفاظت از دریاهای اتحادیه اروپا
در حال حاضر، حدود ۱۴ درصد از دریاهای اتحادیه اروپا به عنوان مناطق حفاظت شده تعیین شده‌اند و کمتر از ۱ درصد از این مناطق تحت حفاظت سخت قرار دارند. دیوان محاسبات اروپا هشدار داده است که این اتحادیه به احتمال زیاد قادر به دستیابی به هدف خود برای حفاظت از ۳۰ درصد از آب‌های دریایی تا سال ۲۰۳۰ نخواهد بود، که شامل حفاظت سخت ۱۰ درصد از کل آب‌ها می‌شود. این گزارش همچنین نشان می‌دهد که شبکه موجود به عنوان یک سیستم اکولوژیک منسجم عمل نمی‌کند و زیستگاه‌های کلیدی در آب‌های عمیق و دورافتاده هنوز به طور ناکافی حفاظت می‌شوند.
بیشتر بخوانید: ابطال واگذاری ۹۰ هکتار اراضی حسین‌آباد بهشهر به شرکت صنایع پتروشیمی گهر مازندران
چالش‌های موجود در حفاظت و همکاری میان کشورهای عضو
یک واقعیت این است که تعیین یک منطقه به عنوان منطقه حفاظت شده دریایی به طور خودکار به حفاظت مؤثر منجر نمی‌شود. اتحادیه اروپا فاقد یک سیستم هماهنگ از دسته‌بندی‌های حفاظتی و فعالیت‌های مربوط به اهداف حفاظت خود است. به عنوان مثال، با اینکه فعالیت‌های ماهی‌گیری و دیگر فعالیت‌های آسیب‌زننده به بستر دریا تهدیدی بزرگ برای تنوع زیستی دریایی به شمار می‌روند، اما محدودیت‌های ماهی‌گیری تنها به بخشی کوچک از مناطق حفاظت شده اعمال می‌شود. دیوان محاسبات اروپا بر این نکته تأکید می‌کند که همکاری قوی‌تری در سطوح اتحادیه و ملی برای ترجمه تعیین «منطقه حفاظت شده دریایی» به تدابیر ملموس و قابل اجرا ضروری است. این امر همچنین می‌تواند به حل چالش‌های مالی کمک کند، چرا که حفاظت مؤثر نیازمند منابع قابل توجه و پیش‌بینی‌پذیر است در زمانی که تأمین مالی هنوز در بین بودجه‌های ملی و ابزارهای مختلف اتحادیه اروپا پراکنده است.
دیوان محاسبات اروپا همچنین به ضعف در مشارکت ذینفعان اشاره کرده و تأکید دارد که این امر می‌تواند پایداری اجتماعی، شفافیت و حمایت عمومی از تدابیر حفاظت دریایی را تضعیف کند، به ویژه زمانی که جوامع ساحلی با پیامدهای اقتصادی-اجتماعی قابل توجهی مواجه هستند. هرچند که کشورهای عضو به طور فزاینده‌ای در حال مشورت با ذینفعان به شیوه‌های جامع‌تر هستند، اما باید به افرادی که تحت تأثیر قرار می‌گیرند فرصت‌های بیشتری برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها داده شود. همچنین باید تدابیری برای کاهش اثرات منفی اقتصادی-اجتماعی تدابیر حفاظت شناسایی شود.
دریاهای اتحادیه اروپا حدود ۵ میلیون کیلومتر مربع را پوشش می‌دهند که منطقه‌ای بزرگ‌تر از خشکی آن است. حدود ۴۰ درصد از جمعیت اتحادیه اروپا در فاصله ۵۰ کیلومتری از سواحل زندگی می‌کند. این اتحادیه چهار منطقه دریایی دارد: اقیانوس اطلس شمال شرقی، دریای مدیترانه، دریای بالتیک و دریای سیاه. این آب‌ها شامل ۳,۶۴۸ سایت ناتورا ۲۰۰۰ با پوشش حدود ۵۲۶,۰۰۰ کیلومتر مربع و همچنین ۶,۶۱۰ منطقه حفاظت شده دریایی ملی با پوشش ۲۴۴,۰۰۰ کیلومتر مربع هستند. بیش از نیمی از این مناطق با سایت‌های ناتورا ۲۰۰۰ همپوشانی دارند.
گزارش ویژه شماره ۲۵/۲۰۲۶ با عنوان «مناطق حفاظت شده دریایی - تعیین منطقه به تنهایی برای حفاظت معنادار ناکافی است» در وب‌سایت دیوان محاسبات اروپا در دسترس است.
بیشتر بخوانید: سیدعباس عراقچی حملات دشمن به تأسیسات انرژی ایران را تهدیدی برای محیط زیست دانست · کاهش قیمت نفت برای نفت خام آمریکا به ۸۹.۳۶ دلار به دلیل احتمال آزادسازی ذخایر اضطراری اتحادیه اروپا
