صنعت کشتیرانی با چالشهایی جدی در زمینه تأمین سوختهای سبز و زیرساختهای لازم برای برآورده کردن هدفهای سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) برای سال ۲۰۳۰ مواجه است. این سازمان هدفگذاری کرده است که حداقل ۵ تا ۱۰ درصد از مصرف انرژی کشتیرانی بینالمللی باید به سوختهای بدون آلاینده اختصاص یابد. با این حال، بهنظر میرسد که سفارشات کشتی و تقاضای تجاری در این زمینه بهطور قابل توجهی عقب مانده است.
تحلیل وضعیت سوختهای بدون آلاینده
به گزارش مؤسسه انرژی UCL و ائتلاف Getting to Zero، تولید سوختهای بدون آلاینده مانند متانول الکترونیکی و آمونیاک الکترونیکی بهطور نسبی در حال پیشرفت است، اما تقاضا از سوی مالکان کشتی و صاحبان بار به شدت کاهش یافته است. بر اساس گزارش سپتامبر ۲۰۲۶، تقریباً هیچ پیشرفتی نسبت به دو سال گذشته مشاهده نشده است. این گزارش تأکید میکند که در موارد زیادی، پیشرفتها نه تنها کاهش یافته بلکه به عقب برگشته است.
بیشتر بخوانید: دیپیورلد بر اهمیت تابآوری در تجارت دریایی تأکید کرد
تحقیقات نشان میدهد که تولید سوختهای بدون آلاینده هنوز پتانسیل جبران عقبماندگی را دارد، اما کاهش تقاضا ممکن است این پتانسیل را به هدر دهد. در حال حاضر، پنج کشتی با قابلیت استفاده از آمونیاک در حال فعالیت هستند که نسبت به دو کشتی در سپتامبر ۲۰۲۴ افزایش یافته است. همچنین، ۴۱ کشتی دیگر نیز برای تحویل تا سال ۲۰۳۰ در دست سفارش قرار دارند.
کاهش تمایل باربران به پرداخت هزینههای اضافی
در طرف دیگر معادله تقاضا، نتایج یک نظرسنجی از ۱۲۵ صاحب بار نشان میدهد که تمایل به پرداخت هزینههای اضافی برای سوختهای سبز بهشدت کاهش یافته است. طبق این نظرسنجی، متوسط حق بیمه سبز که باربران آماده بودند پرداخت کنند، از ۴.۵ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۳ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. همچنین، درصد افرادی که حاضر به پرداخت بیش از ۲۰ درصد هزینه اضافی برای سوختهای کمانتشار بودند، به صفر رسید.
عوامل اقتصادی و عدم قطعیتهای قانونی از جمله موانع اصلی در این زمینه بهشمار میروند. در عین حال، برخی از باربران هنوز برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای هزینه میکنند و از طریق قراردادهای «کتاب و ادعا» به دنبال کاهش انتشار گازهای خود هستند.
برای مثال، شرکت DP World از خدمات مبتنی بر سوخت زیستی Hapag-Lloyd استفاده میکند تا حدود ۴,۷۰۰ تن معادل CO۲e کاهش انتشار را ادعا کند. همچنین، GAP نیز از خدمات مبتنی بر سوخت زیستی یا متانول زیستی Maersk برای خرید کاهشها در مسیرهای تجاری اروپا استفاده میکند.
در نهایت، ائتلاف خریداران دریایی بدون آلاینده (ZEMBA) تقاضا را از باربران شامل Amazon، DSV، Google و Microsoft جمعآوری میکند. این ائتلاف پیشبینی میکند که شرکتهای کشتیرانی با همکاری یکدیگر حدود ۱۲۰,۰۰۰ تن معادل CO۲e را در طی سه سال از ۲۰۲۷ کاهش دهند.
بیشتر بخوانید: افزایش الزامات سوخت زیستی تهدیدی برای بازارهای جهانی محصولات کشاورزی تا ۲۰۳۰ · امضای قرارداد کشتیسازی با کشتیرانی Bora
