تنگه هرمز به عنوان یک معبر استراتژیک برای صادرات نفت خام، در روزهای اخیر مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفته است. جنگ خاورمیانه و بحران‌های مرتبط با این منطقه، معادلات بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده و کشورهای مختلف به دنبال منابع و مسیرهای جایگزین هستند.
چالش‌های تنگه هرمز و بازار جهانی نفت
احمد علوی، اقتصاددان و پژوهشگر اقتصادی، با اشاره به بحران‌های گذشته بازار نفت نظیر بحران سال ۱۹۷۳ و جنگ نفتکش‌ها در دهه ۱۳۶۰، تأکید می‌کند که تصور وجود بازاری عادی و بدون ریسک یک افسانه است. او معتقد است که کشورهای دیگر توانسته‌اند بخشی از مشکلات ناشی از اختلال در تنگه هرمز را مدیریت کنند. این شامل انتقال نفت از یک نفتکش به دیگری، جابه‌جایی محموله‌ها به دریای عمان و دریای سرخ و استفاده از خطوط لوله جایگزین است.
بیشتر بخوانید: بررسی احتمال لغو تحریم‌ها بر صندوق سرمایه‌گذاری مستقیم روسیه
به گفته علوی، عربستان سعودی در حال افزایش ظرفیت صادرات نفت خود از مسیر دریای سرخ است و کشورهایی نظیر عراق نیز در حال مذاکره با همسایگان برای یافتن مسیرهای جدید هستند. این روند در بلندمدت می‌تواند از اهمیت تنگه هرمز بکاهد و فشار اقتصادی بیشتری به ایران وارد کند.
نقش سرمایه‌گذاری و آینده تنگه هرمز
همایون فلک‌شاهی، رئیس بخش تحلیل داده‌های نفت خام در شرکت کپلر، نیز بر این باور است که تنگه هرمز تنها یک بار می‌تواند به عنوان اهرم فشار مورد استفاده قرار گیرد. او اشاره می‌کند که امارات متحده عربی، از چند سال پیش پروژه‌های خط لوله جدید را آغاز کرده و کشورهای دیگر نیز در حال سرمایه‌گذاری در مسیرهای جایگزین هستند.
فلک‌شاهی پیش‌بینی می‌کند که این پروژه‌ها در سه تا چهار سال آینده به بهره‌برداری برسند و این امر به کاهش اهمیت کنونی تنگه هرمز منجر خواهد شد. او همچنین به بحران گازوئیل و تأثیرات آن بر بازار اشاره می‌کند و می‌گوید که حملات پهپادی به پالایشگاه‌های روسیه، صادرات گازوئیل این کشور را تحت تأثیر قرار داده است.
با توجه به این شرایط، علوی و فلک‌شاهی هر دو معتقدند که فشارها بر اقتصاد ایران به دلیل محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و وابستگی به نفت خام می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری به همراه داشته باشد.
بیشتر بخوانید: گزارش VesselBot از عملکرد انتشار گازهای گلخانه‌ای در حمل و نقل دریایی · LR Tankers وضعیت حمل نفتا را بررسی کرد
