پتروپالایش دهلران، که به‌عنوان مجتمع NGL ۳۱۰۰ نیز شناخته می‌شود، در منطقه دشت عباس و محدوده چشمه‌خوش واقع شده است. این مجتمع با هدف بهینه‌سازی استفاده از گازهای همراه میادین نفتی غرب کشور طراحی شده و در زنجیره ارزش نفت و گاز نقش مهمی ایفا می‌کند.
ظرفیت‌ها و محصولات مجتمع
بر اساس ظرفیت‌های طراحی‌شده، پتروپالایش دهلران پس از دریافت خوراک در سطح اسمی، امکان تولید چند محصول مهم هیدروکربوری و صنعتی را دارد. این محصولات علاوه بر داشتن ارزش اقتصادی مستقل، در زنجیره تأمین مواد اولیه صنایع پتروشیمی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. ظرفیت طراحی این مجتمع به‌گونه‌ای است که قادر است روزانه ۲۴۰ میلیون فوت‌مکعب خوراک را فرآورش کند و از این طریق محصولات باارزشی تولید نماید.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت نفت برنت به ۱۱۴ دلار و تحولات تنگه هرمز
خوراک موردنیاز پتروپالایش دهلران از گازهای همراه نفت میادین مختلفی تأمین می‌شود. میادینی از جمله دهلران، دانان، آذر، چشمه‌خوش، پایدار و پایدار غرب از جمله منابع گازهای همراه این مجتمع هستند. تأمین پایدار خوراک، مهم‌ترین پیش‌نیاز بهره‌برداری اقتصادی از این مجتمع است؛ زیرا کاهش خوراک دریافتی می‌تواند به‌طور مستقیم بر میزان تولید و درآمد شرکت تأثیر بگذارد.
تفاوت پتروپالایش و پتروشیمی دهلران
مهم است که تفاوت میان پتروپالایش دهلران و پتروشیمی دهلران را در نظر داشته باشیم. پتروپالایش دهلران به‌عنوان یک واحد جمع‌آوری و فرآورش گازهای همراه فعالیت می‌کند و بخشی از محصولات آن، به‌ویژه برش C۲+، می‌تواند به‌عنوان خوراک واحدهای پایین‌دستی مورد استفاده قرار گیرد. در مقابل، پتروشیمی دهلران یک پروژه مستقل در زنجیره پایین‌دستی است که با استفاده از خوراک تأمین‌شده، اقدام به تولید محصولاتی مانند اتیلن، پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن خواهد کرد.
ظرفیت طراحی واحد الفین پتروشیمی دهلران حدود ۶۲۵ هزار تن در سال و ظرفیت واحد پلی‌پروپیلن آن حدود ۱۶۰ هزار تن در سال اعلام شده است. به‌دلیل عدم تکمیل پروژه پایین‌دستی، بخشی از برش C۲+ تولیدی پتروپالایش دهلران به شرکت پتروشیمی بندر امام منتقل یا فروخته شده است. این موضوع نشان‌دهنده اهمیت تکمیل زنجیره پایین‌دستی برای بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های اقتصادی منطقه است.
با وجود ظرفیت قابل‌توجه مجتمع پتروپالایش دهلران، میزان بهره‌برداری واقعی آن در مقاطع مختلف معمولاً کمتر از ظرفیت طراحی گزارش شده است. بر اساس اظهارات مدیرعامل، در برخی مقاطع میزان خوراک دریافتی به کمتر از ۴۵ درصد ظرفیت اسمی رسیده است. نقطه سربه‌سر اقتصادی این مجموعه حدود ۷۰ درصد اعلام شده که این فاصله اهمیت افزایش خوراک دریافتی و بهبود بهره‌برداری را به‌خوبی نمایان می‌کند.
در شهریورماه ۱۴۰۵، قرارداد تأمین خوراک با شرکت ملی نفت ایران برای پشتیبانی از تأمین پایدار خوراک مجتمع به امضا رسید. با این حال، اثرگذاری این قرارداد باید در میزان واقعی تحویل خوراک و افزایش تولید ارزیابی شود.
اهمیت اقتصادی پتروپالایش دهلران
پتروپالایش دهلران تنها به تولید محصولات هیدروکربوری محدود نمی‌شود. این پروژه از چند جهت برای اقتصاد منطقه و صنعت نفت و پتروشیمی کشور اهمیت دارد: جلوگیری از هدررفت منابع، تأمین خوراک صنایع پتروشیمی، ایجاد ارزش افزوده، توسعه اقتصادی منطقه و تقویت زنجیره ارزش انرژی.
پتروپالایش دهلران به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم صنعت نفت و پتروشیمی در غرب کشور، می‌تواند در جمع‌آوری گازهای همراه، تولید محصولات باارزش و تأمین خوراک صنایع پایین‌دستی نقش مؤثری ایفا کند. با این حال، تحقق کامل اهداف این پروژه به تأمین پایدار خوراک، افزایش ظرفیت بهره‌برداری، مدیریت اقتصادی و تکمیل زنجیره پایین‌دستی وابسته است. در نهایت، معیار اصلی موفقیت این مجموعه نه صرفاً ظرفیت اسمی و تجهیزات نصب‌شده، بلکه میزان تولید واقعی، فروش محصولات و دستیابی به سودآوری پایدار خواهد بود.
بیشتر بخوانید: آتش‌سوزی در پنج نفتکش و یک قایق یدک‌کش در تنگه هرمز · تقویت جایگاه مالکیتی و استقلال صندوق‌های بازنشستگی نفت
