مهار ناترازی بنزین و تقویت تابآوری سبد سوخت کشور در راهبرد تازه مدیریت انرژی، از مسیر تنوعبخشی به سبد مصرف و بازگرداندن سهم گاز طبیعی فشرده (سیانجی) عبور میکند. تجربه اخیر اجرای سیاستهای هوشمندانه و غیرقیمتی نشان میدهد که با تکیه بر زیرساختهای موجود و احیای این ظرفیت راهبردی، امکان کاهش معنادار فشار بر مصرف بنزین، حفظ ذخایر راهبردی و افزایش پایداری امنیت انرژی بدون ایجاد شوکهای اقتصادی فراهم شده است.
روند مصرف سیانجی و افت آن
بررسی روند مصرف سوخت نشان میدهد که در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰، حجم مصرف روزانه سیانجی در کشور به حدود ۲۴ میلیون مترمکعب رسیده بود. اما به دلیل تثبیت قیمتها و کاهش فاصله قیمتی بنزین و سیانجی، این رقم به ۱۵ تا ۱۶ میلیون مترمکعب در روز رسید و بخش عمدهای از ظرفیت این صنعت مغفول ماند. این افت مصرف در شرایطی رخ داد که بیش از ۳ میلیارد دلار سرمایهگذاری در زیرساختهای سیانجی کشور انجام شده بود.
بیشتر بخوانید: مدیرعامل پالایشگاه تبریز درباره وضعیت ایمنی فرآیند و مدیریت ریسک پاسخگو باشد
افزایش ظرفیت و تولید خودروهای دوگانهسوز
در دولت چهاردهم با تغییر رویکرد مدیریتی، احیای سرمایه ملی در دستور کار قرار گرفت؛ بهگونهای که در این دولت، تبدیل خودروها به ناوگان دوگانهسوز با رشد ۶۴ درصدی (نسبت تبدیل خودروها در سال ۱۴۰۴ به نسبت میانگین دوساله سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳) همراه بوده است. در حال حاضر، حدود ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار خودرو بهصورت کارخانهای یا از طریق تبدیل کارگاهی دوگانهسوز شدهاند.
همچنین، بهازای هر یکهزار و ۶۰۰ خودرو، یک جایگاه سیانجی وجود دارد که نشان از وضع نسبتاً مناسب از منظر دسترسی به زیرساخت دارد. با این حال، توسعه جایگاهها در برخی مناطق کمتر برخوردار همچنان در دستور کار قرار دارد و مناطقی همچون جنوب کرمان و استان سیستان و بلوچستان بهتازگی به این زیرساخت متصل شدهاند.
محک عملی سیاستهای غیرقیمتی و هوشمندسازی توزیع نشان داد که اصلاح الگوی مصرف لزوماً از مسیرهای تنه قیمتی نمیگذرد. در نتیجه، مصرف سیانجی در استان کرمان در مقایسه با مرداد ۱۴۰۴ رشدی حدود ۳۰ درصدی را ثبت کرد. این تجربه موفق حاکی از آن است که هدایت ناوگان پرمصرف بهسمت سوخت پاک و دردسترس، راهکاری مطمئن برای کاهش بار ناترازی بنزین و تقویت پایههای اقتصاد ملی به شمار میرود.
در تازهترین رویداد، بهطور همزمان ۹ باب جایگاه عرضه سیانجی در پنج استان سیستان و بلوچستان، اصفهان، تهران، کردستان و آذربایجان شرقی با سرمایهگذاری بیش از یکهزار میلیارد تومان راهاندازی شد. این جایگاهها کارکردی معادل ۹ پالایشگاه کوچک دارند و در پایان یک سال فعالیت، به صرفهجویی سالانه ۱۱۸ میلیون لیتر بنزین منجر خواهند شد.
بیشتر بخوانید: گزارش شاخص بارگیری کانتینری نیینگبو در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ · افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی قبوض انرژی خانگی در بریتانیا در سال ۲۰۲۷
