عراق به عنوان یکی از کشورهای اصلی تولیدکننده نفت، تحت تأثیر جنگ‌ها و تنش‌های سیاسی در منطقه به شدت آسیب دیده است. این کشور تاریخیاً بیش از ۹۰ درصد از بودجه سالانه خود را از نفت تأمین می‌کند و تقریباً ۹۵ درصد از این میزان باید از طریق تنگه هرمز به بازارهای جهانی منتقل شود. پس از بسته شدن تنگه هرمز در روز اول عملیات «خشم حماسی»، این مسیر حیاتی برای انتقال نفت به عراق مسدود شد و تبعات اقتصادی شدیدی برای این کشور به دنبال داشت.
تولید و صادرات نفت در عراق
با وجود توافق موقتی که در ۱۷ مارس بین تهران و بغداد برای تأمین عبور امن نفتکش‌های عراقی از تنگه هرمز انجام شد، بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی جهانی به دلیل حق بیمه‌های بسیار بالا و تهدیدات امنیتی، از ارسال کشتی‌ها به خلیج فارس خودداری کردند. این وضعیت منجر به کاهش ۸۰ درصدی تولید نفت عراق شد و ذخایر نفتی این کشور به حد اشباع رسید. مقامات عراقی گزارش داده‌اند که تولید نفت در ماه اکتبر به ۴.۲۲ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است. از این مقدار، ۳.۹۵ میلیون بشکه در روز از مناطق تحت کنترل دولت فدرال عراق در جنوب و ۲۶۵,۰۰۰ بشکه در روز از میادین تحت مدیریت دولت منطقه‌ای کردستان در شمال تأمین می‌شود.
بیشتر بخوانید: توسعه همکاری‌های ایران و چین در صنعت پتروشیمی با تأکید بر سرمایه‌گذاری
چالش‌های صادراتی و مشکلات لجستیکی
صادرات نفت نیز به میزان ۹.۵ درصد نسبت به ماه گذشته افزایش یافته و به طور متوسط بین ۳.۳۵ میلیون بشکه در روز تا ۳.۵ میلیون بشکه در روز متغیر است. اگرچه این ارقام مشابه سطوح پیش از بسته شدن تنگه هرمز به نظر می‌رسند، اما وضعیت واقعی صنعت نفت عراق به شدت شکننده است. بسته شدن طولانی مدت چاه‌های نفت و مشکلات زیرساختی، آسیب‌های جدی به ظرفیت تولید و ذخایر نفتی وارد کرده است. به طوری که برخی از چاه‌ها به طور کامل تعطیل شده‌اند و این امر می‌تواند به آسیب دائمی به آنها منجر شود.
عراق در تلاش است تا با افزایش تولید نفت، کسری بودجه ۳۴۶ درصدی خود را جبران کند. با این حال، مشکلات لجستیکی نیز به چالش‌های موجود افزوده شده است. با بسته شدن خط لوله صادراتی کردستان در ۲۵ مارس ۲۰۲۳ و آسیب‌های زیرساختی ناشی از حملات هواپیماهای بدون سرنشین، عراق مجبور شده است تا به شیوه‌های غیرمتعارف برای انتقال نفت، مانند حمل و نقل جاده‌ای به ترکیه و استفاده از کشتی‌های کوچک تحت حفاظت نظامی، روی آورد.
بیشتر بخوانید: بازگشت کمبود سوخت به مناطق مختلف روسیه · رقابت فلزات اساسی و پتروشیمی در بورس تهران
