صنعت خودرو در ایران بهعنوان یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی کشور، با چالشهای متعددی مواجه است. ریشههای بحران این صنعت، شامل قیمتگذاری دستوری، افزایش هزینههای تولید، بیثباتی مقررات و مشکلات نقدینگی قطعهسازان است. این چالشها بر سیاست تولید خودرو و سیاست انرژی تأثیر مستقیم دارند.
پیوند سیاست تولید خودرو و انرژی
پویا عباسیان، کارشناس تجارت بینالملل، در این زمینه اظهار میدارد که "خودرو را نمیتوان صرفا یک محصول صنعتی دانست". او بر اهمیت پیوند میان سیاستهای تولید و انرژی تأکید کرده و میگوید که اصلاح صنعت خودرو تنها با تغییر شیوه قیمتگذاری ممکن نیست. نیاز به ثبات مقررات، شفافیت در رابطه میان قیمت و هزینه، و ایجاد رقابت واقعی از دیگر الزامات این اصلاحات به شمار میآید.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت دلار به ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان در بازار آزاد
یکی از مسائل کلیدی در این زمینه، سیاست سوخت است. عباسیان به این نکته اشاره میکند که "وقتی قیمت سوخت پایین است، انگیزه اقتصادی برای خرید خودروهای کممصرف کاهش پیدا میکند". اگر سیاستگذاران بخواهند مصرف سوخت را کنترل کنند، باید همزمان ساختار تولید خودروهای کممصرف را تقویت کنند تا به نتیجه پایدار برسند.
نیاز به سرمایهگذاری و تحقیق و توسعه
حرکت به سمت فناوریهای جدید در صنعت خودرو، نیازمند سرمایهگذاریهای کلان، تحقیق و توسعه و تربیت نیروی انسانی است. عباسیان توضیح میدهد که "تولید خودروهای برقی یا هیبریدی فقط به خرید یک فناوری محدود نمیشود" و همچنین باید زیرساختهای لازم برای تولید و نگهداری این خودروها فراهم شود.
از سوی دیگر، صنعت خودروسازی باید مسئولیت ارتقای بهرهوری و فناوری را نیز بپذیرد. عباسیان میگوید که "صنعتی که سالها در یک بازار نسبتا بسته فعالیت کرده، نمیتواند تمام مشکلات خود را به محدودیتهای دولتی نسبت دهد". این بدان معناست که خودروسازان باید به بهبود کیفیت و بهرهوری توجه بیشتری داشته باشند.
یکی دیگر از مشکلات صنعت خودرو، فاصله میان قیمت کارخانه و بازار است. این فاصله تنها یک عدد روی کاغذ نیست، بلکه نشاندهنده عدم هماهنگی میان سازوکار عرضه و تقاضا و قیمتگذاری اداری است. وقتی قیمت یک کالا بهصورت اداری تعیین میشود و بازار برای آن قیمت دیگری ایجاد میکند، این فاصله به یک علامت اقتصادی تبدیل میشود.
در نهایت، عباسیان تأکید میکند که "حمایت از مصرفکننده تنها به معنای پایین نگه داشتن دستوری قیمت نیست" و باید شرایطی فراهم شود که مصرفکننده انتخاب داشته و بتواند اطلاعات صحیحی درباره محصولات دریافت کند.
بیشتر بخوانید: ارائه خدمات رایگان بهینهسازی مصرف گاز به مشترکان ایلامی · آیندهٔ انرژی سبز در خطر: چالشهای بزرگ پیش روی اتحادیه اروپا
