کشورهای قرقیزستان، تاجیکستان، ازبکستان و قزاقستان پس از استقلال از اتحاد جماهیر شوروی، به توسعه اقتصاد و سیاست خارجی خود پرداختهاند، اما در زمینه امنیت انرژی همچنان به خوبیخواهی کرملین وابسته هستند.
چالشهای تأمین انرژی
این بحران در بهار و تابستان آغاز شد، زمانی که حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه به موفقیتهای بیشتری دست یافت. در ۶ ژوئیه، برای اولین بار پهپادها به پالایشگاه اومسک، بزرگترین تأسیسات پالایش نفت روسیه، که ۲۷۰۰ کیلومتر از مرز اوکراین فاصله دارد، رسیدند و این پالایشگاه مجبور به توقف تولید شد.
بیشتر بخوانید: مهار ناترازی بنزین با استفاده از ظرفیت سیانجی
اومسک، یازدهمین تولیدکننده بزرگ بنزین که مورد حمله قرار گرفت، تأمینکننده اصلی محصولات نفتی به آسیای مرکزی و مغولستان بود. با این حال، مسکو اولویت را به تأمین سوخت برای مناطق خود داد و اختلالاتی در تأمین انرژی کشورها ایجاد شد.
وابستگی به واردات نفت
مغولستان که هرگونه وابستگی به نفت روسیه را داراست، با بیش از ۹۰ درصد از محصولات نفتی خود از روسیه، آسیبپذیرترین کشور است. در پایتخت این کشور، اولان باتر، صفهای طولانی در پمپبنزینها تشکیل شد و محدودیتهای جدی بر فروش سوخت اعمال گردید.
قرقیزستان نیز به گفته رئیسجمهور سادیر جپاروف، بهطور کامل به بنزین روسیه وابسته است و توسعه یک پالایشگاه جدید با ظرفیت سالانه ۴۵۰,۰۰۰ تن را تسریع کرده است. این پالایشگاه در مرحله اول میتواند یکچهارم نیاز کشور را تأمین کند و جپاروف بیان کرده که حداقل به دو پالایشگاه دیگر برای تأمین بنزین داخلی نیاز دارد.
روسها در تیرماه، تحویل گاز به تاجیکستان را به نصف کاهش دادند و تأمین سوخت جت نیز بهطور کامل متوقف شد. دوشنبه به دنبال جبران این کمبود از قزاقستان، ازبکستان و ترکمنستان بود، اما با موفقیت محدود مواجه شد.
ازبکستان به دلیل داشتن ظرفیت پالایش داخلی، کمتر از همسایگان خود تحت تأثیر قرار گرفته است، اما همچنان نزدیک به نیمی از بنزین خود را از روسیه تأمین میکند. قزاقستان با سه پالایشگاه فعال تقریباً تمام نیازهای داخلی خود را تأمین میکند و از این رو کمترین آسیب را متحمل شده است.
این بحران، آسیبپذیریهای ساختاری را نمایان کرده است که بیش از چالشهای فوری تأمین اهمیت دارند. تمامی این کشورها محصور در خشکی هستند و مسیرهای تأمین جایگزین باید از کشورهای همسایه عبور کنند.
بیشتر بخوانید: IUMI خطرات ناشی از عدم رعایت استاندارد بستهبندی چوبی را مطرح کرد · افزایش هزینههای انتقال نفت در خلیج فارس به دلیل محدودیتهای هرمز
