دولت ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ، طرحی را برای تأمین مالی بازسازی زیرساختهای انرژی آسیبدیده در خلیج فارس به مبلغ ۵ میلیارد دلار ارائه داده است. این پیشنهاد با هدف کمک به کشورهای حاشیه خلیج فارس برای توسعه مسیرهای جایگزین صادرات نفت به دور از تنگه هرمز مطرح شده است.
جزئیات طرح بازسازی
طبق اطلاعات منتشر شده، هدف از این طرح که «شراکت برای اعتماد و ساخت» (PACT) نامگذاری شده، کمک به کشورهای عربستان سعودی، امارات، قطر، بحرین، کویت، عراق، عمان و اردن است. این کشورها به دلیل وجود پایگاههای نظامی آمریکا در خاک خود، زیرساختهای انرژیشان هدف حملات ایران قرار گرفتهاند. با توجه به شرایط کنونی، ایالات متحده از این کشورهای خلیج فارس درخواست کرده است که سهمی در این صندوق بازسازی بپردازند تا در مجموع به ۱۰ میلیارد دلار برسد.
بیشتر بخوانید: کاهش ۱۶.۵ درصدی واردات نفت خام روسیه به هند در اوت
پیشینه و چالشها
در پی آغاز جنگی که ایالات متحده به همراه اسرائیل در اسفند ماه گذشته آغاز کرد، تأثیرات منفی این جنگ بر اقتصاد کشورهای کلیدی خاورمیانه مشهود است. برخی کارشناسان بر این باورند که طرح ایجاد صندوق بازسازی اندکی زودهنگام است، چرا که جنگ همچنان ادامه دارد و احتمال دستیابی به صلح پایدار بسیار کم به نظر میرسد.
کشورهای حاشیه خلیج فارس به ویژه عربستان سعودی، به دلیل موقعیت جغرافیاییشان، وابستگی زیادی به تنگه هرمز دارند. با این حال، عراق با داشتن خط لولهای به ترکیه، به عنوان یک مسیر جایگزین برای صادرات نفت عمل میکند، هرچند که ظرفیت این خط لوله کمتر از مسیر هرمز است.
عربستان سعودی نیز در گذشته با استفاده از خط لوله شرق-غرب، توانسته بود نفت خود را از هرمز به بندر بابالمندب منتقل کند. اما در حال حاضر این خط لوله در حال تعمیر است و عربستان مجبور است نفت خود را از طریق قایقهای کوچک به خلیج عمان منتقل کند.
از آنجا که مسیرهای جایگزین نیز میتوانند هدف حملات قرار بگیرند، ایجاد مسیرهای مطمئن برای صادرات نفت به یک چالش اساسی تبدیل شده است. به عنوان مثال، امارات متحده عربی در سال جاری برنامهای برای دو برابر کردن ظرفیت خط لولهای به بندر الفجیره که خارج از تنگه هرمز واقع شده است، اعلام کرده است.
با این وجود، هیچ مسیر جایگزینی به طور کامل ایمن نیست و به همین دلیل، دستیابی به صلح با ایران به عنوان شرط اصلی برای هرگونه تحولی در صادرات نفت از خاورمیانه باقی میماند.
در نهایت، زیرساختهای پالایشگاهی، میدانهای نفتی و تأسیسات گاز در سراسر خاورمیانه همچنان هدف حملات قرار دارند و این باعث افزایش بیثباتی در منطقه میشود. کشورهای خلیج فارس به نظر میرسد که به این واقعیت پی بردهاند که وضعیت تنگه هرمز در کوتاهمدت به حالت قبل از درگیری باز نخواهد گشت و نیاز به ایجاد مسیرها و کریدورهای قابلاعتماد برای صادرات نفت وجود دارد.
بیشتر بخوانید: مکدرموت برنامه تجدید مالی خود را با موفقیت به پایان رساند · بازگشت صادرات سویا به چین از ایالات متحده به ۹.۸۵۸ میلیون تن
