خودروی سایه (Shadow Fleet) به نفتکش‌ها و کشتی‌های پشتیبانی اطلاق می‌شود که با بهره‌گیری از روش‌های فریبنده به حمل کالاهای تحریمی و پرخطر می‌پردازند. این کشتی‌ها عموماً سعی می‌کنند تا منبع، مالکیت و مقصد واقعی خود را پنهان کنند. به رغم اینکه این تعریف در عمل به طور گسترده‌ای پذیرفته‌شده است، هیچ کنوانسیون بین‌المللی آن را تعریف نمی‌کند و هیچ سازمانی به‌طور رسمی فهرستی از این کشتی‌ها را نگهداری نمی‌کند.
چالش‌های شناسایی خودروی سایه
یک کشتی به عنوان بخشی از خودروی سایه شناخته می‌شود به دلیل شیوه‌های عملیاتی‌اش. ترکیب کشتی‌ها در این گروه با فروش، تغییر پرچم یا تعیین وضعیت تغییر می‌کند، اما به ندرت کشتی‌ها از این گروه خارج می‌شوند. زمانی که یک نفتکش به تجارت نفت تحریمی با بیمه غیرغربی و مالکیت مبهم می‌پردازد، مسیر تجاری بازگشت به تجارت اصلی به شدت محدود می‌شود.
بیشتر بخوانید: محمد بن زاید و تحولات ژئوپلیتیک امارات متحده عربی
پیامد عملی این وضعیت عدم تطابق است. بررسی‌های انطباقی به منظور تأیید هویت طراحی شده‌اند، به این معنی که کشتی، پرچم آن، مالک ثبت‌شده و اینکه آیا هرکدام از آنها در فهرست تحریمی قرار دارند، مورد بررسی قرار می‌گیرد. این در حالی است که خودروی سایه با رفتار تعریف می‌شود. یک کشتی می‌تواند در تمام بررسی‌های هویتی نتیجه‌ای پاک به دست آورد و در عین حال به‌طور کامل در این گروه فعالیت کند.
تنوع برآوردها و تأثیرات آن
اگر از پنج سازمان بپرسید که اندازه خودروی سایه چقدر است، پنج پاسخ متفاوت خواهید گرفت که گاهی با اختلافی سه برابری مواجه می‌شود. برآوردها به شدت متفاوت است و برآوردهای قدیمی اکنون به‌طور قابل توجهی از تاریخ گذشته است. خدمات اقدام خارجی اتحادیه اروپا، دامنه‌ای بین ۶۰۰ تا ۱۴۰۰ کشتی را اعلام کرده است.
این تفاوت‌ها به دامنه مربوط می‌شود نه به اختلاف نظر. شمارش‌ها به این بستگی دارد که آیا کشتی‌های پشتیبانی شامل می‌شوند یا خیر، اینکه آیا اندازه‌گیری شامل کشتی‌هایی است که در حال حاضر بار تحریمی حمل می‌کنند یا تمام کشتی‌ها در پروفایل عملیاتی، و اینکه آیا کشتی‌های غیرتحریمی با رفتار مشابه نیز شمرده می‌شوند یا خیر. ارقام منتشر شده بیش از یک سال قبل، ناوگانی کوچکتر و ساختاری متفاوت‌تر از آنچه اکنون وجود دارد را توصیف می‌کند.
جالب توجه است که ناوگان مرتبط با روسیه و ایران همپوشانی دارند اما یکسان نیستند و شمارش متمرکز بر یکی، کشتی‌هایی که در دیگری فعالیت می‌کنند را نادیده خواهد گرفت. برای یک تیم انطباق، سؤال کلیدی این است که آیا این کشتی در خودروی سایه قرار دارد یا خیر، در حالی که سؤال مفیدتر این است که آیا این کشتی رفتارهای مشکوکی نشان می‌دهد و چه میزان در معرض خطر است.
بیشتر بخوانید: ایران با ۳۵.۸۱ میلیارد دلار بزرگ‌ترین یارانه سوخت جهان را دارد · تحلیل DNV از تأثیر مقررات بر انتقال انرژی در حمل‌ونقل دریایی
