بحران تنگه هرمز در حال حاضر ۲۰ درصد از عرضه جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) را به گزینهای غیرقابل پیشبینی برای خریداران تبدیل کرده است. تقریباً هفت ماه پس از کاهش ترافیک در این تنگه، صادرات LNG از قطر و امارات متحده عربی به شدت محدود شده است. در این شرایط، خریداران در اروپا و آسیا به دنبال منابع تأمین گاز هستند که به تنگه هرمز وابسته نباشند و به کشورهای کانادا، موزامبیک، اندونزی، پاپوآ گینه نو و آرژانتین روی آوردهاند.
تأثیر بحران بر قیمتها و تقاضای گاز
این جنگ به چشمانداز کوتاهمدت تأمین گاز آسیب زده و قیمتهای LNG در آسیا و اروپا را به بالاترین سطحی که در بحران سال ۲۰۲۲ مشاهده شده بود، رسانده است. اروپا در آستانه زمستان با کمبود تأمین مواجه است، در حالی که خریداران حساس به قیمت در آسیا به دنبال گزینههای جایگزین هستند. آنها در حال افزایش استفاده از زغالسنگ و ارتقاء اهداف تولید انرژیهای تجدیدپذیر هستند تا از بحرانهای تأمین و هزینههای سنگین واردات گاز در شرایط بحرانی بعدی جلوگیری کنند.
بیشتر بخوانید: تحلیل چالشهای توسعه صنعتی ایران در نشست مرکز پژوهشهای توسعه
حرکت به سمت تنوع منابع تأمین
بحران کنونی فراتر از نگرانیها درباره تأمین زمستانی در اروپا و تأثیرات قیمتها در آسیاست. این جنگ و کمبود تأمین در تنگه هرمز به باور قدیمی خریداران که اتکا به تأمین ارزان قیمت از یک یا دو منبع کافی است، آسیب زده است. به گفته تحلیلگران وود مکنزی، بازار به تأمین ۲۰ درصد از عرضه جهانی که از تنگه هرمز میگذرد، به چشم یک منبع غیرقابل پیشبینی نگاه میکند. حتی اگر این تأمین دوباره به حالت عادی برگردد، احتمالاً با محدودیتهایی روبرو خواهد شد که به نوسانات بازار افزوده و تصمیمات قرارداد را پیچیدهتر میکند.
با توقف صادرات LNG از تنگه هرمز برای ماهها، خریداران اکنون بیشتر از هر چیز به امنیت انرژی فکر میکنند و در حال تنوع بخشی به منابع تأمین خود هستند. خریداران اروپایی به بررسی خرید از کانادا روی آوردهاند. همچنین، واردکنندگان بزرگ LNG دولتی چین در حال مذاکره برای تأمین بلندمدت LNG از صادرکنندگانی هستند که به تنگه هرمز وابسته نیستند.
چین، به عنوان بزرگترین خریدار LNG جهان، در سال گذشته تقریباً ۳۰ درصد از تأمین LNG خود را از قطر دریافت کرده است. برخی از شرکتهای بزرگ دولتی چین در سالهای اخیر قراردادهای بلندمدت با قطر امضا کردهاند، اما به دلیل جنگ، برخی از پروژههای گسترش آن به تأخیر افتاده است. با این حال، پکن به دنبال گزینههایی برای کاهش وابستگی به تأمین از خلیج فارس است.
خریداران LNG در حال حاضر به دنبال تأمینهای غیر از قطر و ایالات متحده هستند تا منابع انرژی خود را تنوع بخشیده و از ریسک وابستگی به گزینههای محدود جلوگیری کنند. برخی از واردکنندگان LNG در جنوب شرق آسیا که به مدت طولانی به قطر وابسته بودهاند، در حال تسریع در ساخت انرژیهای تجدیدپذیر برای افزایش سهم انرژی خورشیدی در ترکیب الکتریسیته خود هستند.
به عنوان مثال، تایلند در حال راهاندازی برنامهای برای انرژی خورشیدی عمومی به ظرفیت ۱۰ گیگاوات است که حدود یک میلیون خانوار را تحت پوشش قرار خواهد داد. پنلهای خورشیدی سقفی انتظار میرود وابستگی تایلند به گاز برای تولید برق را کاهش دهد. وزیر انرژی تایلند، آکانات پرومفان، اعلام کرده است که این کشور به تنوع منابع انرژی نیاز دارد تا دیگر تحت تأثیر شرایط خاورمیانه قرار نگیرد.
بیشتر بخوانید: پیروزی احزاب سیاسی متضاد در انتخابات ایالتی آلمان · افزایش ۵۵.۸ درصدی ارزش واردات نفت اتحادیه اروپا در فصل دوم ۲۰۲۶
