ایران و روسیه همکاری‌های هسته‌ای خود را با هدف مقابله با تحریم‌های غرب و انزواهای بین‌المللی گسترش داده‌اند. این همکاری شامل ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای، تأمین سوخت و همکاری‌های فناوری است. نیروگاه بوشهر، به عنوان نخستین نیروگاه هسته‌ای فعال ایران، در مرکز این رابطه قرار دارد و اکنون برنامه‌ریزی برای تأسیس تأسیسات جدید هسته‌ای در حال انجام است.
توسعه نیروگاه بوشهر
نیروگاه بوشهر که در سواحل جنوبی ایران واقع شده، به عنوان نماد همکاری هسته‌ای ایران و روسیه شناخته می‌شود. شرکت روسی «روس اتوم» (Rosatom) در تکمیل و بهره‌برداری از این نیروگاه نقش کلیدی ایفا کرده است. قرارداد برای تکمیل اولین راکتور این نیروگاه در سال ۱۹۹۵ منعقد شد، اما تولید برق کامل آن از سال ۲۰۱۳ آغاز گردید. بر اساس گزارش‌ها، با وجود تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه، روس اتوم به کار خود در این سایت ادامه داده است. در تاریخ ۱۱ اکتبر، این شرکت اعلام کرد که ۱۳۵ متخصص فنی و مهندسی دوباره به کار در این محل بازگشته‌اند.
بیشتر بخوانید: HarborLab DEX را به عنوان دستیار هوش مصنوعی برای تیم‌های ارزیابی DA معرفی کرد
نیروگاه جدید سیریک
در سپتامبر ۲۰۲۵، ایران و روسیه توافق‌نامه‌ای برای ساخت یک نیروگاه هسته‌ای جدید به نام سیریک در استان هرمزگان امضا کردند. این پروژه با هزینه‌ای بالغ بر ۲۵ میلیارد دلار برنامه‌ریزی شده و ظرفیت ترکیبی واحدهای آن حدود ۵ گیگاوات خواهد بود. برای مقایسه، ظرفیت نیروگاه بوشهر کمتر از ۳ گیگاوات است. در صورت تکمیل، نیروگاه سیریک ارتباط ایران با فناوری و تأمین سوخت هسته‌ای روسیه را برای دهه‌ها تقویت خواهد کرد.
تحلیلگران بر این باورند که این همکاری‌ها در زمینه هسته‌ای به ایران کمک شایانی خواهد کرد تا به فناوری و تخصص هسته‌ای دست یابد. اما این رابطه به نوعی به نفع روسیه است، زیرا ایران به شدت به سرمایه‌گذاری نیاز دارد و روسیه یکی از معدود منابع در دسترس برای تأمین این نیازها است.
علاوه بر این، در سال‌های اخیر، روسیه و ایران روابط سیاسی، اقتصادی و نظامی خود را تقویت کرده‌اند. این دو کشور به دنبال توسعه کانال‌های جایگزین برای تجارت و همکاری‌های فناوری به ویژه در قالب توافق‌نامه‌های جدید تجاری و سرمایه‌گذاری در بخش‌های استراتژیک هستند.
با این حال، نگرانی‌های مربوط به نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران نیز وجود دارد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) با چالش‌های جدی در نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران مواجه است و به دلیل عدم توانایی در انجام بازرسی‌های لازم، نتوانسته است وضعیت مواد هسته‌ای در برخی از سایت‌های اعلام‌شده را تأیید کند. این مسائل، نگرانی‌هایی را درباره توانایی نهادهای بین‌المللی در نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران به وجود آورده است.
بیشتر بخوانید: ClassNK برگزاری سمینار درباره سیستم‌های پروپولسیون کمکی بادی را اعلام کرد · استراتژی معکوس ترامپ برای ورود روسیه و خروج چین
