سیداسماعیل حسینی به اهمیت تشکیل سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) اشاره و بیان کرد: این سازمان در سال ۱۹۶۰ با هدف ایجاد هماهنگی میان کشورهای تولیدکننده و صادرکننده نفت و تقویت جایگاه آنها در برابر شرکتهای بزرگ نفتی و افزایش قدرت چانهزنی در بازار انرژی شکل گرفت. با این حال، اوپک تنها عامل تعیینکننده بازار جهانی نفت نیست.
تحولات جدید و چالشهای اوپک
حسینی افزود: در سالهای اخیر ساختار بازار نفت پیچیده و چندقطبی شده است. ظهور تولیدکنندگان بزرگ خارج از اوپک، بهویژه افزایش تولید نفت شیل آمریکا، تغییرات فناوری و سیاستهای انرژی مانند حرکت جهان به سمت انرژیهای تجدیدپذیر، خودروهای برقی، بهرهوری انرژی و سیاستهای کاهش انتشار گازهای گلخانهای، تحولات ژئوپلیتیک، جنگها، تحریمها و اختلال در مسیرهای انتقال نفت باعث محدودیتهایی در اثرگذاری اوپک شده است.
بیشتر بخوانید: انتقال شغلی شل به لندن نشاندهنده روند نگرانکننده برای آبردین
ضرورت تطبیق اوپک با تغییرات بازار
عضو کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: هماکنون میزان اثرگذاری اوپک به شرایط عرضه و تقاضا، میزان پایبندی اعضا به توافقها، رفتار تولیدکنندگان خارج از اوپک و شرایط اقتصاد جهانی بستگی دارد. تشکیل اوپکپلاس نیز پاسخ ساختاری به یک واقعیت جدید بازار بود که دیگر کافی نبود تا اوپک بهتنهایی تصمیم بگیرد و نشان داد اگر تولیدکنندگان بزرگ خارج از سازمان با سیاستهای اوپک هماهنگ نباشند، مدیریت عرضه دشوار میشود.
حسینی ادامه داد: جهان در مسیر تغییر سبد انرژی خود و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر قرار دارد که بدونشک آینده بلندمدت اوپک را دچار تغییر میکند. البته این بهمعنای پایان سریع عصر نفت نیست و نفت هنوز در بخشهای مختلف اقتصاد جهانی، از حملونقل گرفته تا صنایع پتروشیمی و بسیاری از فعالیتهای صنعتی، نقش مهمی دارد.
وی بیان کرد: قدرت اوپک تغییر کرده، اما از بین نرفته است و برای حفظ و ارتقای جایگاه خویش باید خود را با بازاری که بهسرعت در حال تغییر است، تطبیق دهد. بحرانهای مختلف مانند بحران ۱۹۷۳، جنگ اوکراین و روسیه، جنگ آمریکا و ایران نشان داد که نفت بهتنهایی یک کالای صنعتی نیست و میتواند مستقیم بر اقتصاد، تورم، سیاست خارجی و امنیت ملی کشورها اثر بگذارد.
در پایان، عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: درس مهم برای کشورهای تولیدکننده این است که اگر نفت بهدرستی مدیریت شود، میتواند ابزار قدرتمندی برای افزایش درآمد ملی و توسعه اقتصادی باشد. اما اگر اقتصاد کشور بیش از حد به درآمد نفت وابسته شود، همان نفت میتواند به نقطه آسیبپذیری تبدیل شود. بنابراین هدف کشورهای عضو اوپک باید قیمت باثبات و قابل پیشبینی باشد.
بیشتر بخوانید: شرکت آپاچی به مبلغ ۷۵ هزار پوند جریمه شد · مصرفکننده، بازیگر اصلی بازار نفت در عصر جدید
