دولت ژاپن برای جلوگیری از جهش قیمت بنزین و مهار فشار تورمی بر مصرف‌کنندگان، مبلغ ۱.۱ تریلیون ین (حدود ۷ میلیارد دلار) از منابع ذخیره اضطراری خود را به طرح یارانه‌ای سوخت تزریق کرد. این سازوکار حمایتی که از ماه مارس و در پی بروز درگیری‌ها در منطقه خاورمیانه اجرایی شده، توانسته است متوسط بهای بنزین را در کانال ۱۷۰ ین در هر لیتر تثبیت کند؛ اقدامی که اگرچه ضربه‌گیر معیشت خانوارها و بخش حمل‌ونقل بوده، اما بار مالی هنگفتی بر دوش منابع عمومی تحمیل کرده است.
آغاز خروج تدریجی از سیاست تثبیت قیمت سوخت
با سنگین‌تر شدن هزینه‌های بودجه‌ای، دولت توکیو راهبرد خروج تدریجی از چتر حمایتی فراگیر را تدوین کرده است. طبق اعلام سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن، از ماه دسامبر مبنای قیمت‌گذاری یارانه‌ای بنزین ماهانه ۵ ین در هر لیتر افزایش خواهد یافت تا فشار یارانه‌ها به صورت گام‌به‌گام کاسته شود. این رویکرد نشان می‌دهد که دولت برای پیشگیری از تعمیق کسری مالی، ناگزیر است بخشی از واقعیت‌های قیمتی بازارهای جهانی را به چرخه مصرف داخلی تزریق کند.
بیشتر بخوانید: تحلیل اثر مالکیت سهامداران داخلی بر تاب‌آوری اقتصادی در اروپا
پاشنه‌آشیل توکیو؛ وابستگی بحرانی به گلوگاه هرمز
بررسی ساختار تأمین انرژی ژاپن نشان‌دهنده عمق آسیب‌پذیری این غول صنعتی در برابر تنش‌های دریایی است؛ این کشور بیش از ۹۰ درصد نفت خام مورد نیاز خود را از غرب آسیا تأمین می‌کند که حدود ۷۰ درصد آن باید از گلوگاه راهبردی تنگه هرمز عبور کند. اختلال در خطوط کشتیرانی، افزایش نجومی کرایه نفتکش‌ها و صعود بی‌سابقه حق بیمه ریسک جنگ، بهای تمام‌شده تحویل انرژی به مبادی این کشور را جهش داده و امنیت تأمین سوخت را با چالش‌های فنی و لجستیکی روبه‌رو کرده است.
توکیو به‌موازات پرداخت یارانه‌های ارزی، در چارچوب برنامه‌های هماهنگ آژانس بین‌المللی انرژی، بخشی از ذخایر استراتژیک نفت خود را روانه بازار کرده است. با این حال، تحلیلگران معتقدند آزادسازی ذخایر و تزریق نقدینگی، مسکن‌های موقتی هستند و هیچ‌کدام نمی‌توانند جایگزین جریان پایدار و ایمن صادرات فیزیکی نفت از خاورمیانه شوند؛ واقعیتی که نشان می‌دهد بحران فراتر از بهای اسمی هر بشکه نفت رفته و زنجیره لجستیک، بیمه و ترانزیت به تعیین‌کننده‌های اصلی بهای تمام‌شده انرژی تبدیل شده‌اند.
بیشتر بخوانید: بانک آمریکا پیش‌بینی افزایش نرخ بهره فدرال رزرو را به دسامبر ۲۰۲۶ و مارس ۲۰۲۷ منتقل کرد · گروه منابع معدنی چین به کنترل قیمت سنگ آهن نزدیک می‌شود
