تجارت ایران و تاجیکستان با هدف افزایش مبادلات به یک میلیارد دلار

ایران و تاجیکستان در سال‌های اخیر با افزایش رفت‌وآمدهای سیاسی و امضای توافق‌های تجاری، روابط اقتصادی خود را به مرحله تازه‌ای وارد کرده‌اند. آمارهای تجاری نشان‌دهنده رشد مبادلات دو کشور است، اما هنوز سهم ایران از بازار تاجیکستان و حجم تجارت دوجانبه با ظرفیت‌های موجود فاصله دارد.

رشد تجارت دوجانبه و آمارهای کلیدی

بر اساس آمارهای منتشرشده، حجم تجارت خارجی تاجیکستان با ایران از حدود ۳۷۷.۷ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ به ۴۸۳.۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت که رشدی نزدیک به ۲۸ درصد را نشان می‌دهد. در سال ۲۰۲۵، صادرات تاجیکستان به ایران به حدود ۱۱۲.۸ میلیون دلار و واردات این کشور از ایران به ۳۷۱.۲ میلیون دلار رسید. این نشان‌دهنده ساختار تجاری به نفع ایران است.

بیشتر بخوانید: معدن مس کرور در آستانه ورود به مرحله اجرایی و توسعه صنعتی

آمارهای سال ۲۰۲۶ نیز به همین روند افزایشی اشاره دارد. حجم مبادلات دو کشور در سه‌ماهه نخست سال به ۱۱۹.۶ میلیون دلار رسید که ۸ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود و در نیمه نخست سال به ۲۵۴.۳ میلیون دلار افزایش یافت.

فرصت‌ها و چالش‌های همکاری‌های اقتصادی

سبد صادراتی ایران به تاجیکستان شامل محصولات صنعتی، پتروشیمی، مواد اولیه پلیمری، مصالح ساختمانی و کالاهای غذایی است. در حالی که تاجیکستان بیشتر بر مواد اولیه و کالاهای پایه متکی است. این الگو نشان‌دهنده این است که تجارت دو کشور از تنوع کافی برخوردار نیست و ظرفیت توسعه مبادلات در حوزه‌های ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی، محصولات کشاورزی و دارو همچنان وجود دارد.

امیر فخریان، رایزن بازرگانی ایران در تاجیکستان، اعلام کرد که حجم تجارت خارجی تاجیکستان در هفت‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به حدود ۷.۹۴ میلیارد دلار رسیده که صادرات تاجیکستان در این مدت ۱.۷۸ میلیارد دلار و واردات آن بیش از ۶.۱۶ میلیارد دلار بوده است. صادرات ایران به تاجیکستان در این مدت حدود ۲۴۹.۹۷ میلیون دلار اعلام شده که معادل ۴.۱ درصد از کل واردات تاجیکستان است.

در حوزه انرژی، تاجیکستان در فاصله ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۱۵ هزار و ۶۰۰ تن نفت و فرآورده‌های نفتی از ایران وارد کرده که ارزش آن به ۱۴.۷ میلیون دلار می‌رسد. همکاری‌های انرژی یکی از محورهای مهم مذاکرات اقتصادی دو کشور است و ظرفیت افزایش صادرات ایران در این بخش مورد بررسی قرار گرفته است.

در نهایت، توسعه همکاری‌های استانی و لغو روادید برای دارندگان گذرنامه عادی ایران و تاجیکستان از پنجم اکتبر ۲۰۲۶، می‌تواند زمینه‌ساز تسهیل ارتباطات اقتصادی و تجاری میان دو کشور شود.

بیشتر بخوانید: حسن‌پور قیمت گاز صنایع فولادی را تا پایان شرایط نه جنگ، نه صلح تثبیت کرد · ماهرس به‌روزرسانی‌های جدید شبکه جمنی را اعلام کرد