صنعت پتروشیمی کشور در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ شاهد افزایش چشمگیر سودآوری بود، اما این رشد اقتصادی با چالش‌های متعددی همراه بوده است. بررسی عملکرد ۱۶ شرکت پتروشیمی نشان می‌دهد که عوامل متعددی از جمله جهش نرخ ارز، افزایش قیمت جهانی محصولات و تغییرات در تولید و فروش، در این رشد نقش داشته‌اند.
عملکرد شرکت‌های پتروشیمی
اطلاعات منتشرشده توسط این شرکت‌ها حاکی از آن است که رشد سود عملیاتی در برخی مجتمع‌های پتروشیمی با کاهش تولید و فروش محصولات هم‌زمان بوده است. به‌عنوان نمونه، پتروشیمی زاگرس با وجود کاهش ۵۲ درصدی تولید و افت ۶۱ درصدی فروش، توانسته سود عملیاتی خود را ۱۱۰ درصد افزایش دهد. این شرکت علت این رشد را افزایش نرخ تسعیر ارز و بهبود قیمت جهانی متانول اعلام کرده است.
بیشتر بخوانید: امضای تفاهم‌نامه سومین سال پویش نبض انرژی توسط شرکت ملی صنایع پتروشیمی
رشد سود در پتروشیمی خارک
پتروشیمی خارک نیز با کاهش ۲۹ درصدی تولید و افت ۴۰ درصدی فروش، رشد خیره‌کننده ۱۰۹۴ درصدی سود خالص خود را گزارش کرده است. افزایش ۱۱۵ درصدی نرخ ارز و ۱۴۹ درصدی نرخ گاز خوراک از مهم‌ترین دلایل این عملکرد بوده‌اند. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که سودآوری در برخی از شرکت‌ها به عوامل غیرتولیدی مانند تغییرات نرخ ارز و رشد قیمت فروش محصولات وابسته بوده است.
نقش مدیریت و فروش در سودآوری
در دیگر شرکت‌ها نیز افزایش نرخ فروش داخلی و صادراتی محصولات، به‌ویژه در بازارهای جهانی، نقش مهمی در بهبود سودآوری داشته است. برای مثال، پتروشیمی کرمانشاه و مارون هر دو از رشد ۶۰ درصدی سود عملیاتی خود خبر داده و این موفقیت را به افزایش نرخ فروش محصولات و تسعیر ارز نسبت داده‌اند. پتروشیمی خراسان نیز با رشد ۱۹۶ درصدی سود عملیاتی، افزایش قیمت داخلی و صادراتی اوره و آمونیاک را عامل اصلی این موفقیت عنوان کرده است.
در کنار عوامل مالی و ارزی، برخی شرکت‌ها به اقدامات عملیاتی و مدیریتی نیز اشاره داشته‌اند. پتروشیمی رازی اعلام کرده است که بهبود راندمان واحدهای تولیدی، کنترل هزینه‌ها و تنوع‌بخشی به سبد محصولات از عوامل اصلی رشد سود عملیاتی آن بوده‌اند. همچنین شرکت جم پیلن با مدیریت ترکیب فروش و عرضه محصولات با ارزش افزوده بالاتر توانسته عملکرد مالی خود را بهبود بخشد.
جمع‌بندی اطلاعات نشان می‌دهد که رشد سود ریالی پتروشیمی‌ها در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به دلیل ترکیبی از عوامل ارزی، افزایش نرخ فروش و مدیریت عملیاتی بوده است. با این حال، کاهش تولید و فروش در برخی شرکت‌ها، تصویر پیچیده‌ای از وضعیت این صنعت ارائه می‌دهد. تحلیل دقیق عملکرد شرکت‌ها نیازمند بررسی جامع‌تر صورت‌های مالی و شاخص‌های عملیاتی است تا بتوان سهم دقیق هر عامل را در سودآوری مشخص کرد.
بیشتر بخوانید: افزایش ۲۵ درصدی مصرف برق صنایع به دنبال تأمین انرژی در آبان · حضور پتروشیمی فن‌آوران در نمایشگاه واردات چین ۲۰۲۶
