چین به عنوان بزرگترین شریک تجاری ایران، در آستانه نشست مهمی که در تاریخ ۲۴ سپتامبر در کاخ سفید برگزار خواهد شد، در تلاش است تا با نمایش نفوذ خود بر نفت ایران، بر روی مذاکرات با ایالات متحده تاثیر بگذارد. در این نشست، انتظار میرود که دستاوردهای ملموسی در رابطه با ایران حاصل نشود؛ زیرا دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بر نتایج اقتصادی این ملاقات تأکید دارد و شی جین پینگ، رهبر چین، نیز به منظور تقویت روابط تجاری، هیئتی از مدیران ارشد تجاری را گردآوری کرده است.
گفتوگوی وزرای خارجه چین و ایران
در روز ۱۶ سپتامبر، وانگ یی، وزیر خارجه چین، با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، در پکن دیدار کرد. این دیدار چهارمین گفتوگوی آنها در سه ماه گذشته بود. در این مذاکرات، وانگ به تأکید بر روابط «شریک استراتژیک جامع» بین پکن و تهران پرداخت، که نشاندهنده نابرابری در این رابطه به نفع چین است. بر اساس دادههای شرکت تحلیلی Kpler، چین مقصد بیش از ۸۰ درصد از صادرات نفت دریایی ایران است، اما ایران تنها ۱ درصد از کل تجارت جهانی چین را تشکیل میدهد.
بیشتر بخوانید: TotalEnergies تصمیم نهایی سرمایهگذاری در میدان گازی ایما در نیجریه را اعلام کرد
چالشهای اقتصادی و نظامی
چین، در عین حال که به دنبال تقویت گفتوگو و همکاری با ایران است، خواستار اقدامات فوری برای «بازگشایی» تنگه هرمز نیز شده است. این تنگه پیش از جنگ ایالات متحده و ایران، مسیر حدود یکپنجم از عرضه جهانی نفت و گاز بود. با این حال، وانگ به طور مستقیم بر ایران فشار نیاورد و برنامهای مشخص برای میانجیگری ارائه نداد. به گفته الیزابت فرید لاروس، کارشناس چینی در اندیشکده Pacific Forum، چین در حال حاضر تمایلی به انجام نقشهای سنگین برای بازگرداندن ایالات متحده و ایران به میز مذاکره ندارد.
هزینه جنگ ایران برای وزارت دفاع ایالات متحده تا تاریخ اول اوت بیش از ۳۸ میلیارد دلار بوده است. در همین حال، واشنگتن منابع نظامی قابل توجهی را از منطقه هند-پاسیفیک به خاورمیانه منتقل کرده است، به طوری که ایالات متحده اکنون برای نخستین بار از زمان جنگ جهانی دوم، هیچ ناو هواپیمابر مستقر در اقیانوس آرام غربی ندارد.
به طور همزمان، چین با افزایش قیمت نفت مواجه است و قیمتهای نفت خام شانگهای در ماه جاری به رکورد ۹۲۹.۴ یوان (۱۳۷.۸۰ دلار) در هر بشکه رسیده است. این افزایش قیمت در پی حملات پهپادی نیابتی ایران به خطوط لوله شرق-غرب عربستان سعودی بوده است. به نوعی، انبارگذاری استراتژیک نفت چین به آن کمک میکند تا از افزایش قیمتها مصون بماند. اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده (EIA) تخمین میزند که چین در سال گذشته به طور میانگین ۱.۱ میلیون بشکه در روز به ذخایر نفتی ملی خود افزوده است.
با این حال، این ذخیره تنها تا حدی میتواند فشار قیمتها را کاهش دهد. بیل بیشاپ، کارشناس چینی مستقر در واشنگتن، در یادداشتی به این نکته اشاره کرده است که «تأثیر اقتصادی جهانی افزایش قیمتهای پتروشیمی میتواند بازارهای صادراتی را که اقتصاد چین به آنها نیاز دارد، آسیب بزند.
در نهایت، با وجود این که چین به عنوان یک کشور بیطرف در جنگ ایران شناخته میشود، اما حمایتهای زیادی از تهران کرده است. خرید نفت ایران در مقادیر زیاد، به عنوان یک خط اعتباری اقتصادی برای رژیم تحت فشار ایران عمل کرده است. برای دور زدن تحریمهای سختگیرانه ایالات متحده، چین از مکانیزم تجاری پنهان و نوعی تجارت پایاپای استفاده میکند. با این حال، ایالات متحده گزینههای متعددی برای تقویت همکاری چین در زمینه تحریمهای ایران دارد.
بیشتر بخوانید: کره جنوبی هدف کاهش وابستگی به نفت خام خاورمیانه به ۵۰ درصد تا ۲۰۳۵ را تعیین کرد · عباس عراقچی شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را ارائه کرد
