چین به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مواد شیمیایی در جهان، در حال افزایش صادرات خود به دلیل کاهش تقاضای داخلی در دو بازار بزرگ خود، یعنی مسکن و خودرو، است. از سال ۲۰۲۱، بازار مسکن چین به شدت در حال کاهش بوده و طبق گزارشات، ارزش مسکن جدید از آن زمان ۶۰ درصد کاهش یافته است. همچنین، فروش خودروها نیز در حال کاهش بوده و پیش‌بینی می‌شود که در سال جاری ۲۲ درصد کاهش یابد.
کاهش تقاضای داخلی و افزایش ظرفیت تولید
در سال جاری، فروش مصرف‌کنندگان تنها ۱.۱ درصد افزایش یافته است. بسیاری از خانوارها به دلیل کاهش ارزش بازار سهام و کاهش ارزش مسکن، در حال مدیریت بدهی‌های خود هستند و اولویت‌های خود را به تسویه بدهی‌ها تغییر داده‌اند. در شرایط عادی، شرکت‌های شیمیایی معمولاً باید تولید جدید خود را کاهش دهند، اما در چین این‌طور نیست. بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، تولید مواد اولیه مهم برای پلاستیک‌ها به شدت افزایش یافته است: تولید استایرن ۹۷ درصد، اتیلن ۸۰ درصد، پلی‌اتیلن ۷۵ درصد، پلی‌پروپیلن ۷۱ درصد و PVC ۱۵ درصد افزایش یافته است.
بیشتر بخوانید: صادرات نفت خام خاورمیانه به ۸۵ درصد ظرفیت قبل از جنگ رسید
صادرات به عنوان راه‌حل جدید
دولت چین بر حفظ اشتغال متمرکز است و به همین دلیل، سودآوری برای شرکت‌ها در اولویت نیست. به همین خاطر، شرکت‌ها به سمت صادرات برای افزایش فروش خود روی آورده‌اند. پلی‌پروپیلن (PP) به عنوان دومین پلیمر بزرگ جهان، در این راستا اهمیت ویژه‌ای دارد. افزایش ۷۱ درصدی ظرفیت تولید داخلی به معنای آغاز صادرات مازاد تولید چین است. بر اساس آمارهای تجاری، تقاضای داخلی چین در بازه زمانی ژانویه تا سپتامبر تنها ۲ درصد افزایش یافته، در حالی که تولید داخلی ۸ درصد افزایش یافته است. به این ترتیب، چین اکنون به یک صادرکننده بزرگ جهانی تبدیل شده است و تولید آن به ۱۰۷ درصد تقاضای داخلی رسیده است.
این روند به طور طبیعی تأثیر زیادی بر بازار جهانی در زمینه قیمت‌ها و حاشیه‌ها خواهد داشت. اکثر شرکت‌ها تلاش می‌کنند تولید خود را با تقاضا متوازن کنند، اما شرایط در چین متفاوت است. کارخانه‌های چین به منظور ایجاد اشتغال فعالیت می‌کنند و سودآوری برای آن‌ها عامل اصلی نیست. به همین دلیل، صادرات چین تأثیر عمده‌ای بر بازارهای جهانی داشته است و حاشیه‌های NE Asia اکنون به منفی ۱۸۰ دلار در هر تن رسیده است. همچنین، حاشیه‌های SE Asia به منفی ۶۵ دلار در هر تن و حاشیه‌های هند به ۷۳ دلار مثبت و حاشیه‌های خلیج آمریکا و شمال غرب اروپا تنها ۱۴۵ دلار است.
افزایش تولید پلی‌اتیلن و چالش‌های پیش‌رو
پلی‌اتیلن (PE) به عنوان بزرگترین پلیمر جهان نیز در حال گسترش تولید در چین است. خودکفایی چین در تولید پلی‌اتیلن تا سال ۲۰۲۰ حدود ۵۰ درصد ثابت مانده بود، اما پس از آن، دولت چین برنامه‌های تحریک اقتصادی بزرگی را برای افزایش صادرات تولید آغاز کرد. خودکفایی در این زمینه تا سال ۲۰۲۳ به ۶۵ درصد و اکنون به ۸۳ درصد رسیده است. با توجه به گسترش‌های فعلی و کاهش تقاضا، پیش‌بینی می‌شود که چین تا سال ۲۰۲۹ به صادرات پلی‌اتیلن بپردازد.
چین به نظر می‌رسد که به این نتیجه رسیده که حق دارد تولید خود را برای حفظ اشتغال گسترش دهد و به سودآوری اهمیت چندانی نمی‌دهد. برای مثال، سود کل صنعت خودرو در سپتامبر به تنها ۱.۴ درصد کاهش یافته است، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۷ برابر با ۷.۴ درصد بود. در صنعت پتروشیمی نیز فرآیند مشابهی در حال وقوع است؛ شرکت دولتی سینوپک، بزرگترین تولیدکننده پتروشیمی در چین، در سه ماهه سوم سال جاری با زیان ۱.۷ میلیارد یوان (معادل ۲۵۰ میلیون دلار) مواجه شده، اما همچنان ۱۶.۸ میلیارد یوان (معادل ۲.۵ میلیارد دلار) برای افزایش تولید اولفین‌ها و آروماتیک‌ها هزینه می‌کند.
این وضعیت نشان می‌دهد که نیاز به اقدام فوری از سوی بروکسل برای محدودیت واردات چینی وجود دارد، در غیر این صورت، صنعت اروپا و میلیون‌ها شغل پردرآمدی که ایجاد کرده است، در معرض خطر جدی قرار خواهد گرفت.
بیشتر بخوانید: افزایش حمایت عمومی از تولید نفت و گاز در بریتانیا · کاهش قیمت نفت خام برنت به ۷۸ دلار در بازار جهانی
