عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در اجلاس سالانه صندوق بین‌المللی پول در بانکوک، به تاب‌آوری اقتصاد ایران در برابر تحریم‌ها و فشارهای خارجی اشاره کرد و ادعای فروپاشی اقتصاد کشور را توهمی بیش ندانست. این اظهارات به وضوح نشان‌دهندهٔ عوامل متعددی است که سبب شده اقتصاد ایران علی‌رغم محدودیت‌های شدید اقتصادی، به فعالیت خود ادامه دهد.
عوامل مؤثر بر تاب‌آوری اقتصادی
یکی از مهم‌ترین عواملی که به تاب‌آوری اقتصاد ایران کمک کرده، تنوع بخش‌های اقتصادی و ظرفیت‌های داخلی است. اگرچه نفت و گاز به عنوان منابع اصلی درآمد ارزی کشور شناخته می‌شوند، اما سایر بخش‌ها نظیر کشاورزی، صنایع غذایی، تولید کالاهای مصرفی، صنایع فلزی، پتروشیمی و معدن نیز نقش بسزایی در تأمین نیازهای داخلی دارند. تنوع در این بخش‌ها به اقتصاد اجازه می‌دهد که در صورت بروز مشکلات در یک بخش، فعالیت‌های اقتصادی در سایر بخش‌ها ادامه یابد.
بیشتر بخوانید: علیرضا کیانی بر چالش‌های صنعت آرایشی بهداشتی ایران تاکید کرد
به عنوان مثال، صنایع پتروشیمی با ظرفیت تولید سالانه حدود ۶۰ میلیون تن، می‌توانند به تأمین نیازهای داخلی و صادرات کمک شایانی کنند. این در حالی است که محدودیت‌های تجاری در یک بخش به معنای توقف تمامی فعالیت‌های اقتصادی نیست.
تکیه بر بازار داخلی و خدمات بانکی
بازار داخلی نیز به عنوان یک تکیه‌گاه برای تولید و اشتغال در اقتصاد ایران عمل می‌کند. بخش قابل‌توجهی از واحدهای تولیدی و کسب‌وکارهای کوچک، محصولات و خدمات خود را به مصرف‌کنندگان داخلی عرضه می‌کنند. این ویژگی به اقتصاد اجازه می‌دهد تا بخش عمده‌ای از فعالیت‌های خود را بر پایه تقاضای داخلی ادامه دهد و به وضعیت تجارت خارجی وابسته نباشد. در کنار این، تداوم خدمات بانکی و نظام پرداخت به خانوارها و کسب‌وکارها این امکان را می‌دهد که امور روزمره خود را به انجام برسانند و چرخه مبادلات داخلی همچنان فعال باقی بماند.
همتی در این راستا، تأمین ارز برای کالاهای اساسی و دارو را از اولویت‌های بانک مرکزی اعلام کرد. استمرار این خدمات به بنگاه‌های اقتصادی کمک می‌کند تا به فعالیت‌های خود ادامه دهند و از فشارهای ناشی از تحریم‌ها بکاهند.
تجربه مواجهه با تحریم‌ها
تجربه طولانی‌مدت اقتصاد ایران در مواجهه با تحریم‌ها، یکی دیگر از عواملی است که به تاب‌آوری اقتصاد کمک کرده است. بنگاه‌های اقتصادی در این سال‌ها روش‌های جدیدی برای تأمین مواد اولیه و فروش محصولات خود پیدا کرده‌اند. به عنوان مثال، در برخی صنایع، تولیدکنندگان به سمت ساخت داخل قطعات و استفاده از تأمین‌کنندگان جایگزین روی آورده‌اند. این تجربه نشان می‌دهد که اقتصاد ایران توانایی پیدا کردن راه‌حل‌های عملی برای محدودیت‌های خارجی را دارد.
وجود نیروی انسانی متخصص و دانش فنی در صنایع مختلف، به این فرایند کمک شایانی کرده است و نشان‌دهندهٔ توانایی اقتصاد ایران در استفاده بهینه از ظرفیت‌های خود است. همچنین، منابع طبیعی و ذخایر معدنی، ظرفیت‌های کشاورزی و صنایع پایه نیز به عنوان پشتوانه‌ای برای بازگشت به رشد اقتصادی محسوب می‌شوند.
در نهایت، اقتصاد ایران از ظرفیت‌هایی برخوردار است که در صورت بهبود شرایط، می‌توانند به موتور بازگشت رشد تبدیل شوند. استفاده مؤثرتر از این ظرفیت‌ها به بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، دسترسی به بازارهای صادراتی و کاهش موانع تولید وابسته است.
بیشتر بخوانید: کاهش جریان فولاد دریای سیاه به دلیل افزایش ریسک‌های حمل‌ونقل · آمریکا هفت شرکت خودروساز ایرانی را هدف تحریم قرار داد
