مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، روز شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ در جلسه هماهنگی مدیریت مصرف انرژی و سوخت، از ورود برنامه ملی مدیریت انرژی به مرحله اجرایی خبر داد و بر ضرورت اجرای فوری اقدامات صرفه‌جویی در دستگاه‌های دولتی، صنایع و بخش خانگی تأکید کرد. این جلسه با حضور وزیران کشور و نیرو، سرپرست وزارت نفت، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی و جمعی از مسئولان اجرایی برگزار شد.
تأمین پایدار سوخت صنایع اولویت دولت
پزشکیان با قدردانی از تلاش مدیران برای حفظ پایداری تأمین انرژی، ابراز امیدواری کرد که با تقویت هماهنگی دستگاه‌ها، کشور بتواند زمستان امسال را بدون مشکلات جدی پشت سر بگذارد. رئیس‌جمهور در این نشست تأمین پایدار سوخت صنایع و جلوگیری از آسیب به اشتغال را در صدر اولویت‌های دولت قرار داده است. با این حال، بررسی شرایط شبکه گاز نشان می‌دهد تحقق این هدف به مجموعه‌ای از عوامل، از جمله میزان سرمای زمستان، وضعیت تولید و میزان موفقیت برنامه‌های مدیریت مصرف وابسته خواهد بود.
بیشتر بخوانید: تحلیل وضعیت دسترسی به سوخت‌های دریایی در آمریکای شمالی
چالش ناترازی ۴۰۰ میلیون مترمکعبی گاز
مهم‌ترین مسئله‌ای که برنامه جدید دولت با آن مواجه است، شکاف قابل توجه میان عرضه و تقاضای گاز طبیعی در فصل سرماست. سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، روز ۱۰ آبان اعلام کرد که ناترازی گاز در دوره اوج مصرف زمستانی ممکن است به حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب در روز برسد. به گفته وی، پیش از آسیب‌دیدگی تأسیسات گازی نیز کشور در روزهای سرد با ناترازی روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب روبه‌رو بود. اکنون حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت آسیب‌دیده همچنان خارج از مدار است.
این ارقام نشان می‌دهد مسئله ناترازی صرفاً ناشی از افزایش مصرف خانوارها نیست، بلکه محدودیت ظرفیت تولید و زیرساخت‌های تأمین انرژی نیز در آن نقش دارند. از سوی دیگر، افزایش تقاضای گرمایشی در روزهای سرد می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه توزیع گاز وارد کند. در چنین شرایطی، صرفه‌جویی مصرف‌کنندگان می‌تواند بخشی از فشار شبکه را کاهش دهد، اما حل پایدار بحران نیازمند بازسازی ظرفیت‌های آسیب‌دیده، سرمایه‌گذاری و افزایش بهره‌وری زیرساخت‌هاست.
برنامه‌های مدیریت مصرف و نظارت بر عملکرد
یکی از تصمیمات مهم جلسه ۱۶ آبان، دستور رئیس‌جمهور برای تشکیل فوری اتاق رصد لحظه‌ای عملکرد دستگاه‌های اجرایی بود. بر اساس این دستور، وزارت کشور مسئول هماهنگی نظارت بر اقدامات استان‌ها خواهد بود و وزارت ارتباطات نیز باید زیرساخت‌های لازم برای اتصال دستگاه‌ها را فراهم کند. در این برنامه، استانداران، فرمانداران، بخشداران و دهیاران موظف شده‌اند اجرای دستورالعمل‌های مدیریت مصرف انرژی را پیگیری کنند.
پزشکیان همچنین خواستار در نظر گرفتن مشوق برای مدیران موفق و برخورد با مدیرانی شد که مسئولیت‌های خود را در زمینه صرفه‌جویی انجام نمی‌دهند. این رویکرد می‌تواند مدیریت مصرف انرژی را از یک توصیه عمومی به شاخصی برای ارزیابی عملکرد مدیران تبدیل کند. با این وجود، اثربخشی چنین سامانه‌ای به انتشار شاخص‌های قابل اندازه‌گیری، دسترسی به داده‌های معتبر و امکان بررسی نتایج واقعی صرفه‌جویی بستگی دارد.
برنامه‌های کاهش مصرف در ساختمان‌های اداری
بخش دیگری از برنامه دولت بر کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌های اداری متمرکز است. رئیس‌جمهور از مدیران خواست با کاهش دمای اتاق‌ها، استفاده از پوشش مناسب، اصلاح موتورخانه‌ها و جلوگیری از گرم نگه داشتن فضاهای بلااستفاده، مصرف سوخت را کاهش دهند. این اقدامات از نظر اقتصادی اهمیت دارند؛ زیرا بخشی از مصرف انرژی ساختمان‌ها ناشی از اتلاف حرارت، تنظیم نامناسب تجهیزات و بهره‌برداری غیربهینه است.
پزشکیان همچنین خواستار مدیریت گرمایش مساجد، حسینیه‌ها و خانه‌های دوم شد تا انرژی کمتری در زمان عدم استفاده از این فضاها مصرف شود. جلوگیری از اختلال در تأمین انرژی می‌تواند به حفظ ثبات بازار و کاهش فشار بر بخش تولید کمک کند.
بیشتر بخوانید: وزارت نفت به مدیران با تجربه مانند حمید بورد نیاز دارد · امضای قرارداد ۱۵ ساله استاک انرژی و اکسون‌موبیل برای تأمین گاز میدان نورت اسلوپ آلاسکا
