سمانه غیبی، کارشناس صنعت پتروشیمی، در بررسی خسارت‌های ناشی از محدودیت گاز در زمستان، تأکید کرد که برای محاسبه خسارت ابتدا باید میزان محدودیت گاز و اثر آن بر تولید مشخص شود. گاز در واحدهای متانول خوراک اصلی است و در مجتمع‌های اوره نیز کمبود آن می‌تواند تولید آمونیاک، ماده اولیه ساخت اوره، را محدود کند. با این حال، کاهش ۳۰ درصدی گاز لزوماً به معنای افت ۳۰ درصدی تولید نیست و شرایط عملیاتی هر مجتمع تعیین‌کننده است.
ابعاد اقتصادی محدودیت گاز
غیبی برای روشن شدن ابعاد اقتصادی موضوع توضیح داد که فرض کنیم یک مجتمع متانول ظرفیت اسمی سالانه یک میلیون تن داشته باشد. تولید روزانه این واحد با فرض فعالیت کامل در تمام سال حدود ۲۷۴۰ تن است. اگر تولید آن به مدت ۱۵ روز نصف شود، حدود ۲۰ هزار و ۵۰۰ تن محصول کمتر تولید خواهد شد. با فرض قیمت فروش ۲۵۰ دلار برای هر تن متانول، ارزش فروش بالقوه ازدست‌رفته حدود ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار دلار خواهد بود، اما این رقم زیان واقعی شرکت نیست.
بیشتر بخوانید: Steelpaint به‌عنوان راه‌حلی برای حفاظت از ناوگان قدیمی در صنعت کشتیرانی
هزینه‌های پنهان و اثرات طولانی‌مدت
غیبی افزود که اگر تفاوت قیمت فروش و هزینه‌های متغیر هر تن را به‌صورت فرضی ۵۰ دلار در نظر بگیریم، کاهش حاشیه مشارکت واحد حدود یک میلیون دلار می‌شود. هزینه‌های اضافی توقف، راه‌اندازی مجدد و تعهدات قراردادی باید جداگانه محاسبه شوند. وی تأکید کرد که این محاسبات فرضی و مبتنی بر ظرفیت اسمی هستند. برای برآورد واقعی باید نرخ بهره‌برداری معمول، هزینه‌های تولید و میزان تولید قابل جبران بررسی شود.
غیبی درباره تفاوت واحدهای تولیدی گفت که در مجتمع‌های اوره، محدودیت گاز می‌تواند ابتدا تولید آمونیاک و سپس اوره را تحت تأثیر قرار دهد. میزان افت تولید به شرایط عملیاتی واحد آمونیاک، ظرفیت تولید اوره و امکان مدیریت خوراک بستگی دارد. به همین دلیل نمی‌توان از یک ضریب ثابت برای محاسبه خسارت همه محصولات پتروشیمی استفاده کرد.
وی همچنین به تأثیر محدودیت گاز بر هزینه‌های پنهان توقف تولید اشاره کرد و بیان کرد که مدت محدودیت گاز الزاماً با مدت افت تولید برابر نیست. ممکن است خوراک مجتمع ۱۵ روز محدود شود، اما بازگشت تجهیزات به شرایط پایدار زمان بیشتری ببرد.
غیبی در پایان تأکید کرد که برای محاسبه خسارت واقعی باید چهار شاخص هر مجتمع مشخص شود؛ میزان و مدت محدودیت گاز، تولید ازدست‌رفته پس از کسر مقدار جبران‌شده، هزینه‌های اضافی توقف و راه‌اندازی، و هزینه‌های ناشی از تأخیر در تعهدات فروش. این اطلاعات می‌تواند به برآورد دقیق‌تری از خسارت منجر شود.
بیشتر بخوانید: پاکستان با کمبود گاز در زمستان مواجه است · کاهش ۷ درصدی تقاضای گاز در اتحادیه اروپا به دلیل ذخیره‌سازی پایین
