عربستان سعودی به دلیل محدودیتهای شدید در خدمات انتقال کشتی به کشتی (STS) در خلیج عمان، با تغییر مسیر صادرات نفت خام خود به سمت بنادر شرقی و تنگه هرمز روبرو شده است. این تغییر مسیر بهجای اینکه ناشی از کمبود ظرفیت ناوگان باشد، بیشتر به مسائل لجستیکی مربوط میشود و با افزایش قابل توجه فعالیتهای حملونقل در خلیج عمان همراه است.
افزایش فعالیتهای STS در خلیج عمان
دادههای Kpler نشان میدهد که فعالیت STS مایعات در خلیج عمان از ۰.۱۶ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ به میانگین ۳.۷ میلیون بشکه در روز از زمان جنگ آمریکا و ایران افزایش یافته است. بهویژه، در تاریخ ۲۶ سپتامبر، این مقدار به رکورد ۷.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. همچنین، سهم بارهای نفتی در این فعالیتها به ۹۰% یا ۶.۹ میلیون بشکه در روز در ماه اوت رسیده است.
بیشتر بخوانید: ترامپ خواستار توقف حملات اوکراین به پالایشگاههای نفت روسیه شد
با این حال، ظرفیت STS خلیج عمان به سرعت به حداکثر خود نزدیک میشود. گزارشها حاکی از آن است که خدمات پشتیبانی در بنادر فujarah و Sohar در حال حاضر در حداکثر ظرفیت خود فعالیت میکنند. این وضعیت ممکن است صادرات نفت خام از خلیج عمان را به سمت مکانهای دیگر مانند سواحل غربی هند یا مالزی سوق دهد. البته، این مسافتهای طولانیتر باعث کاهش بهرهوری کشتیها میشود و به ناوگان بیشتری از VLCCها نیاز خواهد بود.
نیاز به ناوگان VLCC بیشتر
در سناریوی پایه، پیشبینی میشود که صادرات ۳ میلیون بشکه در روز نفت خام عربستان سعودی نیاز به ۳۶ تا ۴۰ تانکر VLCC داشته باشد. در صورتی که بارهای اضافی از طریق سواحل غربی هند منتقل شوند، این نیاز به حدود ۳۲ VLCC افزایش مییابد و اگر ساحل مالزی بهعنوان محل انتقال انتخاب شود، این عدد به ۵۸ تانکر VLCC خواهد رسید. این بهمعنای آن است که هرچه عملیات STS از خلیج عمان دورتر شود، نیاز به ناوگان بزرگتر و بهرهوری کمتر خواهد بود.
در حال حاضر، سواحل غربی هند (WCI) بهعنوان نزدیکترین گزینه برای صادرات نفت خام اضافی ظاهر شده است. در حالی که فعالیتهای STS در این منطقه نیز افزایش یافته است، مهم است که توجه داشته باشیم که بارهای اضافی عمدتاً مربوط به محصولات پاک هستند و بیشتر به تأمینکنندگان منطقهای میرسند. با این حال، افزایش فعالیتهای STS در خلیج عمان و تغییر به سمت سواحل غربی هند ممکن است به آزادسازی ظرفیت در خلیج عمان کمک کند تا بتوان بارهای اضافی نفتی را منتقل کرد.
از سوی دیگر، مالزی نیز بهعنوان گزینهای برای انتقال نفت خام در نظر گرفته شده است. این منطقه دارای تجربه گستردهای در مدیریت داراییهای بزرگ نفتی است و از زمان آغاز درگیریها، فعالیتهای STS در آن افزایش قابل توجهی داشته است. با این حال، افزایش فعالیتها در اینجا به دلیل مسافتهای طولانیتر باعث میشود که بهرهوری کشتیها به شدت کاهش یابد.
بیشتر بخوانید: افزایش تقاضا برای ناوگان VLCC به رهبری بازار شرق · سکوت ریاض و مسکو در اوپک+ به نگرانیها دامن میزند
