تأثیر درگیری‌ها بر زنجیره‌های تأمین جهانی نفت و گاز

درگیری‌ها در خاورمیانه به عنوان عاملی جدید در افزایش نگرانی‌ها درباره زنجیره‌های تأمین جهانی نفت و گاز شناخته می‌شوند. بر اساس شاخص فشار زنجیره تأمین جهانی بانک مرکزی نیویورک، در آوریل ۲۰۲۶، این شاخص به بالاترین سطح خود در چهار سال گذشته رسید که به اعتقاد کارشناسان، ناشی از اختلال در مسیرهای دریایی از طریق تنگه هرمز است.

کاهش صادرات نفت خام

تنگه هرمز که در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ درصد از صادرات جهانی نفت و گاز را به خود اختصاص داده بود، در پی درگیری‌ها با اختلالات جدیدی مواجه شده است. صادرات نفت خام از کشورهای خلیج فارس در آگوست ۲۰۲۶ به میزان ۴۵ درصد نسبت به قبل از درگیری‌ها کاهش یافته است. در این میان، تولید نفت خام از کشورهای خلیج فارس در ماه اوت به دلیل مشکلات ترافیکی در تنگه هرمز به بیش از ۱۰ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.

بیشتر بخوانید: کاهش ۴۰۰ میلیون مترمکعبی ناترازی گاز در کشور

حملات به خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی و تهدیدات علیه مسیرهای دریایی دریای سرخ احتمالاً فشار بیشتری بر تأمین نفت این منطقه وارد کرده است. در حالی که تولیدکنندگانی که عضو گروه اوپک+ نیستند، تولید خود را افزایش داده‌اند، اما این افزایش نمی‌تواند کمبود نفت خام را جبران کند. برآوردها نشان می‌دهد که عرضه جهانی نفت در سال جاری به میزان ۵.۷ میلیون بشکه در روز کاهش خواهد یافت.

تأثیر بر بازار محصولات تصفیه‌شده و گاز طبیعی

صادرات محصولات تصفیه‌شده و گاز مایع از خلیج فارس در آگوست ۲۰۲۶ تقریباً ۶۰ درصد نسبت به ماه فوریه کاهش یافته است. همچنین، حملات اوکراینی به پالایشگاه‌های روسی نیز به این مشکل افزوده است. روسیه به عنوان تولیدکننده عمده محصولات نفتی، با آسیب به پالایشگاه‌های خود، تولید دیزل را به میزان ۳۰ درصد و تولید بنزین را به میزان ۲۰ درصد کاهش داده است.

به همین ترتیب، صادرات ترکیبی دیزل و گازوئیل از خاورمیانه و روسیه در آگوست ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته ۷۵ درصد کاهش یافته است. بر اساس پیش‌بینی‌ها، قیمت‌های خرده‌فروشی دیزل در ایالات متحده از ابتدای درگیری‌ها ۷۴ درصد افزایش یافته و قیمت بنزین نیز ۵۰ درصد افزایش یافته است.

در بازار گاز طبیعی نیز شاهد الگوی مشابهی هستیم. قبل از درگیری‌ها، تنگه هرمز تقریباً یک پنجم از عرضه جهانی گاز مایع را به خود اختصاص داده بود. اما بین ماه‌های مارس تا ژوئن، بارگیری‌های LNG از قطر و امارات متحده عربی ۳۵ میلیارد متر مکعب کمتر از سال قبل بوده است. افزایش عرضه از آمریکای شمالی و آفریقا به طور جزئی این کمبود را جبران کرده است.

به طور کلی، درگیری‌ها در خاورمیانه تأثیرات عمیقی بر زنجیره‌های تأمین جهانی نفت و گاز داشته و این مسئله می‌تواند در آینده نزدیک چالش‌های بیشتری را به همراه داشته باشد.

بیشتر بخوانید: قطر و عربستان حمله به تانکر LNG پاکستان را محکوم کردند · تقاضای نفت هند و چین به‌دلیل کاهش دلار افزایش می‌یابد