بازار جهانی نفت در هفته‌های اخیر به شدت تحت تأثیر عوامل سیاسی و اقتصادی قرار گرفته و افت قیمت‌ها به‌ویژه در نفت خام برجسته شده است. قیمت نفت برنت به ۹۳.۵۵ دلار در هر بشکه رسید و سپس با تعدیل انتظارات، مجدداً به نزدیکی ۱۰۰ دلار نزدیک شد. این نوسانات نشان‌دهنده تأثیرات ژئوپلیتیکی بر بازار نفت است.
تأثیر عوامل ژئوپلیتیکی بر قیمت نفت
تحلیلگران ساکسو بانک، اچ‌اس‌بی‌سی و مک‌کواری بر این نکته تأکید دارند که بخش عمده‌ای از کاهش اخیر قیمت نفت ناشی از تخلیه صرف ریسک ژئوپلیتیکی بوده است. این در حالی است که بهبود پایدار و کامل توازن عرضه و تقاضا در بازار جهانی هنوز به وقوع نپیوسته است. به‌ویژه، توافق اخیر دولت عراق با ایالات متحده در زمینه انتقال نفت خام این کشور به بازارهای جهانی می‌تواند بر توازن عرضه تأثیرگذار باشد.
بیشتر بخوانید: UK P&I Club افزایش ۴.۵ درصدی حق بیمه برای سال ۲۰۲۷ را اعلام کرد
وضعیت بازار فرآورده‌ها و تأثیر آن بر قیمت‌ها
یکی از نکات کلیدی در این تحلیل، تفاوت رفتار بازار نفت خام و بازار فرآورده‌های نفتی است. در حالی که قیمت نفت خام کاهش یافته، قیمت فرآورده‌ها به‌ویژه گازوئیل و سوخت جت ممکن است در سطوح بالاتری باقی بماند. این موضوع به دلیل عدم بازگشت ظرفیت پالایش و تجارت بین‌المللی فرآورده‌ها به شرایط عادی است. به همین دلیل، هزینه‌های سوخت حمل‌ونقل هوایی، دریایی و زمینی همچنان در سطوح بالا باقی می‌ماند.
کاهش ذخایر جهانی و آسیب‌پذیری بازار
تحلیلگران اچ‌اس‌بی‌سی به کاهش ذخایر جهانی اشاره کرده و معتقدند که این امر ظرفیت بازار برای جذب اختلالات جدید عرضه را محدود کرده است. برآوردها نشان می‌دهد که اگر اختلالی به میزان ۲ تا ۳ میلیون بشکه در روز در عرضه ایجاد شود، ممکن است بازار دوباره با کسری عرضه مواجه شود و فشار افزایشی بر قیمت‌ها وارد گردد. همچنین، حملات به نفتکش‌ها در ماه اکتبر به بالاترین سطح ثبت‌شده در دوره جنگ رسیده است.
عدم توازن بین بازار نفت خام و فرآورده‌ها
استراتژیست‌های مک‌کواری، افت اخیر قیمت نفت را به معکوس شدن بخشی از صرف ریسک انباشته‌شده در ماه‌های سپتامبر و اکتبر نسبت می‌دهند. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تغییرات در قدرت دموکرات‌ها در کنگره، به‌تنهایی نمی‌تواند تعیین‌کننده سیاست‌های خارجی باشد. اما جریان عرضه نفت در منطقه به طرز بهتری از پیش‌بینی‌های قبلی بازگشته و بهبود زودتر از انتظار برخی تحلیلگران رخ داده است.
در نهایت، تحلیلگران بر این باورند که حتی یک اختلال موقت در تولید یا حمل‌ونقل می‌تواند موجب نوسانات قیمتی قابل‌توجهی در بازار جهانی نفت شود. بنابراین، ظرفیت‌های جدید انتقال نفت که قرار است از ابتدای سال ۲۰۲۷ به مدار بیایند، می‌توانند به کاهش محدودیت‌های عرضه کمک کنند، اما اثرگذاری آن‌ها به زمان بهره‌برداری و دسترسی به مسیرهای صادراتی بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: بازارهای LNG جهانی با زمستانی از عدم قطعیت شدید مواجه هستند · کاهش قیمت نفت به زیر ۹۲ دلار با اظهارات ترامپ درباره ایران
