اوپک (سازمان کشورهای صادرکننده نفت) با چالشهای جدی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و بحران تنگه هرمز روبرو است. در حالیکه این سازمان به عنوان یک کارتل نفتی در طول تاریخ فعالیت خود، توانسته بود با مدیریت تولید و عرضه، قیمت نفت را کنترل کند، حالا این تصویر به شدت آسیب دیده است.
تغییرات در استراتژی تولید اعضا
نشانههای این تغییر در استراتژی تولید به وضوح از بغداد به گوش میرسد. عراق، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، خواستار افزایش قابلتوجه سهمیه تولید خود شده و حتی گزینه خروج از اوپک را بررسی کرده است. بغداد به دنبال این است که ظرفیت تولید خود را به ۶ میلیون بشکه در روز رسانده و در سالهای آینده به ۷ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: سعودی آرامکو خرید ۲۲.۵ درصد از سهام پترو رابغ را به ارزش ۷۰۲ میلیون دلار تکمیل کرد
این وضعیت زمانی برای اوپک نگرانکنندهتر میشود که امارات متحده عربی از اول ماه مه ۲۰۲۶ از اوپک و اوپکپلاس خارج شده است. این خروج پس از نزدیک به شش دهه عضویت ابوظبی در اوپک، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خلیجفارس را از نظام سهمیهبندی خارج کرد. پیش از آن، آنگولا نیز به دلیل اختلاف بر سر سهمیه تولید از سازمان جدا شده بود.
فشار اقتصادی و تهدیدهای جدید
در شرایطی که کشورهای اوپکپلاس پیشتر برای افزایش تدریجی تولید توافق کرده بودند، تولید ۱۱ عضو اوپک در آگوست ۲۰۲۳ به حدود ۱۹ میلیون و ۷۱۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت که ۶۴۰ هزار بشکه کمتر از ماه قبل بود. کاهش صادرات عربستان و محدودیتهای ایجاد شده برای نفت ایران از عوامل اصلی این افت بوده است. به این ترتیب، اوپک نتوانسته است افزایش تولیدی را که خود درباره آن توافق کرده بود، به بازار منتقل کند.
عراق و امارات متحده عربی، طی سالهای گذشته میلیاردها دلار برای افزایش ظرفیت تولید خود سرمایهگذاری کردهاند و طبیعی است که نمیخواهند بخش بزرگی از این ظرفیت برای حفظ قیمت جهانی بلااستفاده بماند. این موضوع به یکی از چالشهای کلیدی اوپک تبدیل شده است.
خروج امارات یک پیام واضح به دیگر اعضا ارسال کرده است: یک تولیدکننده بزرگ میتواند به این نتیجه برسد که آزادی عمل در تولید و فروش نفت برایش ارزشمندتر از منافع عضویت در اوپک است. اکنون عراق نیز با مسالهای مشابه روبهرو بوده و فشار اقتصادی بر بغداد شدیدتر است. بخش عمده درآمد دولت عراق از نفت تامین میشود و جنگ منطقهای و اختلال صادرات از تنگه هرمز منابع مالی این کشور را تحت فشار قرار داده است.
مقامهای عراقی از اوپک خواستهاند تا افزایش سهمیه بغداد را با جدیت بررسی کنند و منابع آگاه میگویند اگر این خواسته محقق نشود، همه گزینهها از جمله خروج ممکن است روی میز قرار گیرد. خروج عراق، کشوری که میزبان تولد اوپک بوده، به معنای یک شکست نمادین برای این سازمان خواهد بود.
در نهایت، بحران اعتبار اوپک با اختلاف منافع اعضا و تهدید به خروج، چالشهای جدی برای این کارتل به وجود آورده است. عربستان به اوپک به عنوان ابزاری برای مدیریت قیمت نیاز دارد، اما کشورهایی مانند عراق و امارات که برای افزایش ظرفیت هزینه کردهاند، تمایل دارند در دوره قیمتهای بالا نفت بیشتری بفروشند. این تهدیدات میتواند به کاهش قدرت اوپک در تعیین قیمت و عرضه منجر شود.
بیشتر بخوانید: اجاره کشتی یخشکن MPSV Botnica توسط OÜ TS Shipping در دریای شمال · معاون وزیر نفت نرخ ۱۰ هزار تومانی بنزین برای خودروهای دولتی را تصویب کرد
