پتروشیمی سابک، بزرگترین تولیدکننده پتروشیمی عربستان، در شرایطی قرار دارد که فشارهای ناشی از محدودیتهای صادراتی و کاهش قیمت محصولات به چالشهای جدی برای این شرکت تبدیل شده است. در سهماهه دوم سال، سابک با زیان خالص ۲۲۱ میلیون دلار مواجه شد و پیشبینیهای صورتگرفته نشان میدهد که این زیان در سهماهه سوم به ۳۲۰ میلیون دلار افزایش خواهد یافت.
تأثیر اختلالات دریای سرخ بر صادرات
شرکتهای پتروشیمی واقع در ساحل غربی عربستان، از جمله پترو رابغ و یانساب، در سهماهه دوم سال ۲۰۲۳ به دلیل محدودیت عرضه و افزایش قیمت محصولات، بهرهبرداری بیشتری نسبت به رقبای شرقی خود داشتند. این شرکتها توانستند صادرات دریایی را از مسیر دریای سرخ ادامه دهند. در مقابل، شرکتهایی مانند سابک، سیپکم و سعودی کیان با دشواریهای بیشتری در انتقال محصولات مواجه شدند زیرا مسیر تنگه هرمز به دلیل محدودیتهای تردد، مشکلاتی را برای آنها ایجاد کرد.
بیشتر بخوانید: تداوم روند کاهشی قیمت گاز طبیعی در بازارهای جهانی
اکنون اختلالات جدید در جنوب دریای سرخ میتواند معادلههای صادراتی را تغییر دهد. تلاشهای موجود برای محدود کردن تردد کشتیها از تنگه بابالمندب، مسیر صادراتی شرکتهای ساحل غربی را نیز با ریسک مواجه کرده است. آنوپ فرناندس، معاون تحقیقات بانک سیکوی بحرین، بر این باور است که سود شرکتهای ساحل غربی که در سهماهه دوم به اوج رسیده بود، در سهماهه سوم به دلیل افزایش قیمت خوراک، افت قیمت محصولات و اختلالات دریای سرخ کاهش خواهد یافت.
چالشهای سابک و راههای جایگزین
شرکتهای ساحل شرقی عربستان میتوانند با بهبود دسترسی به خوراک و استفاده بیشتر از حملونقل زمینی برای دور زدن تنگه هرمز، از وضعیت بهتری برخوردار شوند. با این حال، کاهش قیمت محصولات نشاندهنده افزایش عرضه در سهماهه سوم است و بازار جهانی پتروشیمی همچنان با مازاد عرضه نسبت به تقاضا مواجه است.
ترکیب سبد محصولات سابک به وضوح اهمیت مسیرهای حملونقل را نمایان میسازد. حدود ۷۰ درصد از حجم محصولات پتروشیمی این شرکت را پلیمرها تشکیل میدهند که امکان حمل زمینی آنها وجود دارد. با این حال، ۳۰ درصد باقیمانده که شامل محصولات مایع هستند، به حمل دریایی نیاز دارند. سابک در سهماهه دوم، حجم ارسال پلیمرهای خود به بنادر ساحل غربی را نسبت به سهماهه نخست ۱۵۰ درصد افزایش داد. با این حال، ادامه این روند با تشدید اختلالات در دریای سرخ با ابهام روبهروست.
الکس استفانوس، مدیر تحقیقات سهام بانک UBS، بیان میکند که عبور از کانال سوئز از نظر اقتصادی و لجستیکی دشوار است و این مسیر میتواند دو تا سه هفته به زمان حمل محمولهها به مشتریان آسیایی اضافه کند. اگر تنگههای بابالمندب و هرمز برای سابک عملاً غیرقابل استفاده باقی بمانند، فشار بر زنجیره تأمین میتواند این شرکت را به کاهش نرخ بهرهبرداری از واحدهای تولیدی وادار کند، در حالی که هزینه خوراک نیز در حال افزایش است.
در نهایت، وضعیت صنعت پتروشیمی عربستان تنها به مسیرهای صادراتی محدود نمیشود. مازاد عرضه جهانی همچنان یکی از اصلیترین عوامل کاهش قیمت محصولات و افت حاشیه سود این صنعت است. حاشیه EBITDA سابک از ۱۹ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۱۵ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته و پیشبینی میشود که این رقم در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۳ درصد برسد.
در سوی دیگر، بازگشایی تنگه هرمز میتواند در کوتاهمدت تأثیر متفاوتی بر بازار داشته باشد. آزاد شدن مسیر میتواند با فعال شدن تقاضای بهتعویقافتاده و تجدید موجودی انبارها، به افزایش موقت قیمت محصولات پتروشیمی منجر شود. بنابراین، برای تولیدکنندگان پتروشیمی عربستان، مسیر صادرات، قیمت محصول و هزینه خوراک بهطور همزمان به عوامل تعیینکننده عملکرد مالی در نیمه دوم سال گره خورده است.
بیشتر بخوانید: ConocoPhillips قرارداد تامین بلندمدت با Venture Global را امضا کرد · معاون وزیر نفت از روند بازسازی پتروشیمیهای آسیب دیده بازدید کرد




