ذخیره‌سازی گاز به‌عنوان یک راهکار اساسی در مدیریت ناترازی گاز صنایع در ایران مورد توجه قرار گرفته است. این موضوع به‌ویژه در شرایطی که امنیت گاز به‌عنوان یک پیش‌شرط برای تداوم تولید و سرمایه‌گذاری تبدیل شده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برآوردها نشان می‌دهد که رقم عدم‌النفع سالانه صنایع از ناترازی گاز در فصل سرد زمستان به بیش از ۲۰ میلیارد دلار می‌رسد. این رقم قابل توجه نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ذخیره‌سازی گاز می‌تواند از منظر اقتصادی توجیه‌پذیر باشد.
ضرورت ذخیره‌سازی گاز در صنایع
ناترازی گاز دیگر یک بخش مقطعی و مربوط به چند روز زمستان نیست، بلکه به یکی از چالش‌های ساختاری اقتصاد ایران تبدیل شده است. این چالش آثار گسترده‌ای بر تولید، اشتغال، صادرات و درآمدهای ارزی دارد. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی گاز به‌عنوان یک راهکار اقتصادی باید مورد توجه قرار گیرد. عدم‌النفع ناشی از محدودیت گاز صنایع در ابعادی در حدود ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود و بر این اساس، ایجاد ظرفیت‌های ذخیره‌سازی گاز باید به‌عنوان بخشی از برنامه مهم بنگاه‌های بزرگ قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: ثبات ارزش‌گذاری کشتی‌ها در گزارش هفتگی ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶
مدیریت ریسک انرژی با ذخیره‌سازی
مدیریت ریسک انرژی باید همانند مدیریت ریسک مالی و تأمین مواد اولیه در برنامه‌ریزی صنایع بزرگ مدنظر قرار گیرد. با توجه به اینکه صنایع بزرگ به شبکه‌ای وابسته هستند که در ماه‌های سرد سال تحت فشار قرار می‌گیرد، منطقی است که برای بخشی از مصرف خود راهکار پشتیبان داشته باشند. در این راستا، ذخیره‌سازی گاز می‌تواند نقشی کلیدی ایفا کند و به صنایع این امکان را بدهد که در زمان بحران به‌جای انتظار برای تصمیم دولت، از ظرفیت ذخیره‌شده خود استفاده کنند.
هزینه ذخیره‌سازی هر مترمکعب گاز حدود پنج سنت برآورد شده است. مقایسه هزینه ایجاد ظرفیت ذخیره‌سازی با هزینه توقف تولید نشان می‌دهد که ایجاد زیرساخت‌های ذخیره‌سازی می‌تواند منجر به صرفه‌جویی‌های قابل توجهی شود. به‌عنوان مثال، اگر ایجاد ظرفیت ذخیره‌سازی بتواند از بخشی از زیان ناشی از توقف یا کاهش تولید در فصل سرد جلوگیری کند، این سرمایه‌گذاری به‌عنوان یک اقدام اقتصادی توجیه‌پذیر به شمار می‌آید.
صنایع بزرگ و انرژی‌بر باید رویکرد خود را نسبت به امنیت انرژی تغییر دهند. اتکا به شبکه عمومی گاز و انتظار برای حل کامل ناترازی از سوی دولت، در شرایطی که شکاف میان عرضه و تقاضا در فصل سرد ایجاد می‌شود، نمی‌تواند تنها راهکار باشد. ایجاد مخازن ذخیره‌سازی اختصاصی یا مشارکت در پروژه‌های ذخیره‌سازی مشترک می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر در این راستا باشد.
در نهایت، این تغییر رویکرد نه تنها به نفع صنایع، بلکه به نفع شبکه گاز و اقتصاد ملی خواهد بود. دولت باید با تسهیل مجوزها و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، زمینه ورود صنایع به این حوزه را فراهم کند. در مقابل، صنایع نیز باید بخشی از منابع خود را برای کاهش ریسک انرژی اختصاص دهند و صرفا منتظر حمایت‌های مقطعی نباشند.
بیشتر بخوانید: رشد ۵ برابری فعالیت‌های دریایی تاریک در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ · بازار گاز اروپا در آستانه فصل زمستان با چالش‌های جدی روبرو است
