نظام جدید تعرفهگذاری گاز طبیعی در ایران با هدف تحقق عدالت در هزینهگذاری انرژی، بر مبنای مصرف واقعی هر شهر و با توجه به شرایط جغرافیایی و اقلیمی طراحی شده است. این رویکرد، فاصلهگیری از تقسیمبندیهای کلی را نشان میدهد و به سمت الگویی میرود که رفتار واقعی مصرفکنندگان را مدنظر قرار میدهد.
تعیین مرز پلکانها بر اساس دادههای تاریخی
در این نظام جدید، مرز پلکانهای تعرفهگذاری گاز بر اساس میانگین مصرف پنج سال گذشته هر شهر تعیین میشود. این تغییر به معنای آن است که مرزها برای هر ماه و هر شهر بهصورت جداگانه محاسبه میشوند. بهعبارتی، مقدار مصرف در یک ماه در محدوده پله نخست، ممکن است در ماه بعد تغییر کند. این شیوه محاسبه بهجای تعمیم یک الگوی مصرف به مناطق مختلف، شرایط واقعی هر شهر را لحاظ میکند.
بیشتر بخوانید: علی سلیمانی تأمین پایدار گاز ایلام را با تقویت زیرساختها دنبال میکند
حمایت از خانوارهای کممصرف و هدفمندسازی یارانهها
نظام تعرفهگذاری جدید بهصورت افزایشی چهارپلهای طراحی شده است. در این ساختار، مقدار یارانه با افزایش مصرف کاهش مییابد. پله نخست بیشترین حمایت یارانهای را دارد و در پلههای بعدی مقدار یارانه بهتدریج کاهش مییابد. برآوردها نشان میدهد که بخش عمدهای از مشترکان در گروههای کممصرف قرار دارند و اصلاح تعرفهها بهویژه بر مصرفهای بسیار بالا تمرکز دارد.
این سیاست بهگونهای طراحی شده است که یارانه عمومی انرژی بهجای آنکه به مصرفهای غیرمتعارف اختصاص یابد، در خدمت حمایت از خانوارهای کممصرف قرار گیرد. بهعلاوه، خانوارهای زیر پوشش نهادهای حمایتی در صورت قرارگرفتن در پله نخست، گازبهای رایگان خواهند داشت.
نظام تعرفهگذاری همچنین ضوابط خاصی برای واحدهای مسکونی غیردائم مانند باغویلاها در نظر گرفته است که مشمول تعرفههای یارانهای نمیشوند و هزینه گاز آنها بر اساس پله سوم محاسبه میشود. این اقدام به شناسایی و مدیریت بهتر مصرف در این دستهها کمک میکند.
اصلاح نظام تعرفهگذاری گاز بر اساس نیاز واقعی و شرایط اقلیمی میتواند به کاهش ناترازی انرژی و بهبود مدیریت مصرف منجر شود. بررسیهای انجامشده نشان میدهد که این اصلاحات در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ به کاهش مصرف گاز در بخش خانگی منجر شده است. شفافیت در محاسبه گازبها و ارائه قبضهای شفاف نیز از دیگر اقدامات برای افزایش آگاهی عمومی و پذیرش بهتر این تغییرات است.
در مجموع، اصلاح نظام تعرفهگذاری گاز طبیعی بهعنوان تلاشی برای ایجاد تناسب میان مصرف و شرایط اقلیمی و همچنین بهبود توزیع یارانهها بهویژه برای خانوارهای کمدرآمد تلقی میشود. این رویکرد بهعنوان یک اقدام راهبردی در جهت پایداری تأمین انرژی و مدیریت بهینه منابع انرژی کشور مطرح است.
بیشتر بخوانید: واردات زغالسنگ حرارتی چین در ۲۰۲۶ به ۲۹۵ میلیون تن میرسد · کنیدور انرژی رکورد تولید ۱۸,۶۳۱ boed را در ازبکستان ثبت کرد




