نفت خام برنت در معاملات جمعه ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ با رشد ۰.۹۴ درصدی به ۱۱۴.۲۳ دلار در هر بشکه رسید. این قیمت بالاترین سطح از پنجم مه ۲۰۲۶ به شمار می‌رود. این افزایش قیمت پس از جهش ۴ درصدی روز پنجشنبه که برنت را در ۱۱۳.۱۷ دلار بسته بود، اتفاق افتاد. نفت سبک آمریکا نیز با ۸۴ سنت افزایش به ۱۰۰.۳۰ دلار رسید.
دلایل افزایش قیمت نفت در بازار
محرک اصلی این افزایش قیمت، حملات حوثی‌ها به زیرساخت‌های عربستان و دستور شرکت آرامکو به تخلیه مقر خود در ظهران است. این مقر صرفاً یک ساختمان اداری نیست بلکه به‌عنوان یک مرکز فرماندهی عملیاتی عمل می‌کند که شبکه گسترده‌ای از میادین خشکی و دریایی، خطوط لوله، پالایشگاه‌ها و پایانه‌های صادراتی را مدیریت می‌کند. تخلیه این مقر و انتقال کارکنان به دورکاری نخستین بار از آغاز جنگ در منطقه است.
بیشتر بخوانید: قیمت نفت برنت به ۱۱۴ دلار در هر بشکه رسید
مکانیسم تأثیر این رویداد بر قیمت نفت بیشتر از مسیر «ادراک ریسک» می‌گذرد و نه لزوماً کاهش فیزیکی عرضه. زمانی که مرکز فرماندهی بزرگ‌ترین شرکت نفتی جهان تخلیه می‌شود، بازار سیگنال می‌گیرد که توانایی آرامکو در پاسخ به اختلالات و نگهداری جریان تولید تحت فشار است. این سیگنال، حق بیمه ریسک را بالا می‌برد، حتی اگر بشکه‌ای از تولید کم نشده باشد.
تحولات دیگر و تأثیر آن بر بازار نفت
کرملین اعلام کرده که ولادیمیر پوتین با ازسرگیری مذاکرات سه‌جانبه با آمریکا و اوکراین پس از ۱۰ نوامبر موافقت کرده است. این خبر از منظر عرضه یک سیگنال نزولی به شمار می‌رود؛ اگر جنگ اوکراین پایان یابد، تحریم‌های انرژی روسیه ممکن است کاهش یابد و عرضه جهانی افزایش پیدا کند. با این حال، بازار نفت در روزهای اخیر این سیگنال را نادیده گرفته و بر ریسک خاورمیانه متمرکز شده است.
به نظر می‌رسد که دو سناریو می‌تواند مسیر صعودی قیمت را معکوس کند. نخست، توقف حملات حوثی‌ها یا کاهش تنش در دریای سرخ و دوم، آزادسازی ذخایر استراتژیک توسط کشورهای مصرف‌کننده یا افزایش تولید اوپک‌پلاس. اما با توجه به اینکه اختلال فعلی ناشی از ریسک ژئوپلیتیک است، نه کمبود فیزیکی عرضه، آزادسازی ذخایر اثر محدودی بر حق بیمه ریسک خواهد داشت.
سناریوی سوم که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، «جایگزینی مسیر» است. اگر تنش در تنگه هرمز و باب‌المندب تشدید شود، صادرکنندگان ممکن است مسیرهای جایگزین مانند خط لوله شرق-غرب عربستان را فعال کنند. اما ظرفیت این مسیرها محدود است و نمی‌تواند جایگزین کامل جریان دریایی شود.
در نهایت، جهش قیمت نفت به ۱۱۴ دلار بیش از آنکه ناشی از کاهش فیزیکی عرضه باشد، بازتاب «جنگ زیرساخت» است. حمله به مرکز فرماندهی آرامکو سیگنالی است که توانایی مدیریت زنجیره تأمین نفت عربستان را هدف قرار داده است. بازار این سیگنال را با افزایش حق بیمه ریسک پاسخ داده است.
دو محدودیت برای تداوم این روند وجود دارد. اول، اگر حملات به تأسیسات تولیدی و پایانه‌های صادراتی گسترش یابد، عرضه فیزیکی نیز مختل می‌شود و قیمت‌ها می‌توانند بالاتر روند. دوم، اگر مذاکرات روسیه و اوکراین به توافق واقعی برسد، عرضه جهانی افزایش می‌یابد و فشار نزولی ایجاد خواهد کرد. در وضعیت فعلی، بازار به رویدادهای جاری وزن بیشتری می‌دهد و مسیر صعودی را ادامه می‌دهد، اما این مسیر به یک رویداد واحد—تشدید یا توقف حملات—بسیار حساس است.
بیشتر بخوانید: کاهش مجدد قیمت آتی گاز طبیعی به دلیل کاهش تقاضا و افزایش عرضه · افزایش قیمت نفت تحت تأثیر تنش‌های فزاینده در خاورمیانه
