نرخ حمل نفت خام در سپتامبر به بالای ۱ میلیون دلار در روز در مسیر خلیج فارس به چین رسید و رکورد جدیدی را ثبت کرد. با وقوع جنگ ایران و تغییر در الگوهای تجاری، نرخ‌های حمل نفت در هفته اول اکتبر ۴۰ درصد دیگر افزایش یافت و به ۱.۴ میلیون دلار در روز برای سفر به شرق آسیا رسید.
تأثیر بحران نفت بر نرخ‌های حمل
افزایش جریان‌های نفت از تنگه هرمز، عمدتاً به دلیل انتقال‌های نفتی به شیوهٔ «کشتی به کشتی» (STS) در خلیج عمان، منجر به توقف نفتکش‌ها برای مدت‌های طولانی در انتظار این انتقال‌ها شده است. این وضعیت محدودیت‌هایی در دسترسی به کشتی‌های بسیار بزرگ حمل نفت (VLCC) برای سایر مسیرهای تجاری نفتی کلیدی جهان، از جمله از سواحل خلیج آمریکا به آسیا، ایجاد کرده است.
بیشتر بخوانید: طوفان ایزایاس ۷۱ درصد از تولید نفت خلیج مکزیک را متوقف کرد
کارشناسان بر این باورند که بارگیری ناکارآمد نفت در خاورمیانه و بازار بسیار تنگ نفتکش‌ها، اثرات متعددی بر بازار کشتی‌های کوچک‌تر، شامل Aframax و Suezmax، داشته است. تقاضا و نرخ‌های روزانه این کشتی‌ها نیز به دلیل کمبود نفتکش‌های بزرگ افزایش یافته است. بنابراین، بحران نفت ایران به یک بحران کامل حمل و نقل تبدیل شده است.
چالش‌های اقتصادی ناشی از افزایش هزینه‌ها
نرخ‌های بالا، میلیون‌ها دلار به هزینهٔ یک محمولهٔ نفت خام اضافه می‌کنند و این موضوع به افزایش قیمت‌های نفت و سوخت دامن می‌زند. به گفتهٔ راسل هاردی، مدیرعامل وی‌تول، بزرگ‌ترین تاجر مستقل نفت دنیا، «ما اینConflict را با یک بحران نفتی آغاز کردیم. سپس به یک بحران محصول تبدیل شد. اکنون نفت خام بیشتری از خاورمیانه خارج می‌شود، اما به یک بحران حمل و نقل تبدیل شده است.»
نرخ‌ها در مسیر خلیج آمریکا به ژاپن نیز به شدت افزایش یافته است و بر اساس گزارش‌ها، یک نفتکش به مبلغ ۸۲ میلیون دلار برای این سفر پیشنهاد شده است که نسبت به سه هفته پیش ۵۰ درصد افزایش داشته است. همچنین، شرکت تجاری بزرگ ترادیگورا یک نفتکش برای حمل نفت از سواحل خلیج آمریکا به چین به مبلغ ۷۶ میلیون دلار اجاره کرده است که ده برابر بیشتر از هزینه‌های پیش از جنگ است.
در حال حاضر، بسیاری از نفتکش‌های جهانی در حال انجام انتقال‌های STS در خارج از تنگه هرمز هستند و با افزایش جریان‌ها، تعداد بیشتری بر روی این مسیر مشغول به کار هستند که باعث کاهش شناورهای موجود برای حمل نفت از سایر نقاط جهان شده است. نرخ‌های بی‌سابقه برای حمل نفت خام از خلیج فارس و خلیج عمان نفتکش‌ها را به تجارت پرسود اما پرخطر خاورمیانه جذب می‌کند و این وضعیت بازار را در دیگر نقاط جهان با کمبود کشتی‌ها مواجه می‌کند.
تحلیل‌گران بر این باورند که افزایش عرضه نفت ادامه دارد و داده‌های حمل و نقل نشان می‌دهد که صادرات نفت خام منطقه‌ای از خاورمیانه در چند روز آخر سپتامبر حتی بیش از سطوح پیش از جنگ بوده است. آن‌ها همچنین اشاره کردند که «خواهران کوچک‌تر VLCCها، Suezmax و Aframax، هیچ نشانه‌ای از کاهش نشان نمی‌دهند، بنابراین واقعاً در حال حاضر هیچ جایی برای پنهان شدن وجود ندارد.»
بیشتر بخوانید: حمایت اعضای آژانس بین‌المللی انرژی از تسریع در آزادسازی ذخایر نفتی · ثبات قیمت نفت با افزایش صادرات خلیج فارس
