ابهام در فرمول جدید قیمت‌گذاری خوراک پالایشگاه‌ها به‌ویژه در مورد ضریب ۹۵ درصدی، نگرانی‌های زیادی را در صنعت نفت و گاز ایجاد کرده است. تصویب‌نامه جدید هیئت وزیران، در تاریخ پنجم مهرماه ۱۴۰۵ به تصویب رسیده و از ابتدای مهرماه جایگزین ابلاغیه پیشین وزارت نفت شده است. بر اساس این مصوبه، تخفیف نفت خام سبک از پنج دلار به دو دلار و تخفیف نفت خام سنگین از شش دلار به حدود ۴.۱ دلار در هر بشکه کاهش یافته است.
تأثیرات مالی و اقتصادی
کاهش این تخفیف‌ها به معنای افزایش هزینه خوراک پالایشگاه‌ها و کاهش حاشیه سود عملیاتی آنهاست. با فرض ثابت ماندن سایر اجزای فرمول، قیمت محاسباتی هر بشکه نفت خام سبک سه دلار و قیمت نفت خام سنگین حدود ۱.۹ دلار افزایش می‌یابد. این تغییرات با ترکیب خوراک دریافتی، سبد محصولات و ساختار عملیاتی هر شرکت متفاوت خواهد بود.
بیشتر بخوانید: شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران ۱۷ هزار تانکر نفتکش را به ردیاب هوشمند مجهز می‌کند
محمد ذریه زهرایی، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است تغییرات در فرمول قیمت‌گذاری به‌ویژه در بخش تخفیف، می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سود و زیان شرکت‌های پالایشی داشته باشد. او به این نکته اشاره می‌کند که کسر چند دلار از میانگین قیمت نفت‌های مرجع، تنها یک تخفیف تجاری نیست، بلکه بخشی از آن به تفاوت کیفیت نفت خام تحویلی مربوط می‌شود.
سازوکار قیمت‌گذاری در شرایط اضطراری
یکی از بندهای مهم این مصوبه، اشاره به شرایط اضطرار و سازوکار ویژه قیمت‌گذاری در این شرایط است. وزارت نفت مجاز شده است تا در شرایط اضطراری، قیمت خوراک را بر اساس آخرین قیمت‌های اعلامی پیش از ۹ اسفند ۱۴۰۴ محاسبه کند. این تغییر می‌تواند به‌طور محسوسی بر سودآوری پالایشگاه‌ها تأثیر بگذارد و پیش‌بینی‌پذیری جریان درآمدی شرکت‌ها را کاهش دهد.
در حالی که این مصوبه به تغییر دو عدد مربوط به تخفیف نفت خام محدود نمی‌شود، چگونگی اعمال ضریب ۹۵ درصدی در فرمول جدید هنوز نامشخص است. تحلیلگران بر این باورند که این ابهام می‌تواند اثرات مالی قابل توجهی بر روی صنعت پالایش نفت داشته باشد و شفاف‌سازی‌های بیشتری در این زمینه ضروری است.
به‌طور کلی، در حالی که کاهش تخفیف خوراک تأثیر مستقیمی بر حاشیه سود پالایشگاه‌ها دارد، بخش حساس‌تر این مصوبه به سازوکار قیمت‌گذاری در شرایط اضطرار مربوط می‌شود که می‌تواند تأثیرات بیشتری بر سودآوری این صنعت داشته باشد.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت نفت WTI به ۱۰۹.۰۸ دلار و برنت به ۱۱۱.۲۹ دلار · اختلاف عربستان سعودی و پالایشگران آسیایی بر سر قراردادهای نفتی ۲۰۲۷
