وزارت نفت فرمول جدید قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های نفتی را ابلاغ کرد که ضمن حفظ فرمول سال ۱۴۰۲ برای نیمه نخست سال، از مهرماه تغییراتی در ضرایب قیمت‌گذاری و نحوه محاسبه کیفیت فرآورده‌های تولیدی پالایشگاه‌ها اعمال خواهد کرد.
تغییرات اصلی در ضرایب قیمت‌گذاری
تغییرات اصلی دستورالعمل جدید در محاسبات نیمه نخست سال اعمال نمی‌شود، که این موضوع برای شرکت‌های پالایشی بورسی از منظر پیش‌بینی درآمد و سودآوری اهمیت دارد. صاحب ارجمند، معاون مالی پالایشگاه اصفهان، در خصوص اثر این تغییرات اعلام کرد که بررسی اولیه ضرایب جدید از بهبود برخی اعداد نسبت به گذشته حکایت دارد. فرمول جدید بر اساس بررسی‌های اولیه، می‌تواند حداکثر تا ۱۰ درصد بر پالایشگاه‌ها اثرگذار باشد. همچنین، عدد کسری قیمت نفت سنگین که در سال گذشته منفی ۶ بود، در فرمول جدید به منفی ۴.۱ رسیده است. در همین حال، عدد کسری قیمت نفت سبک از منفی ۵ به منفی ۲ کاهش یافته است.
بیشتر بخوانید: محمدصادق عظیمی فر برون‌سپاری مراکز سوخت‌گیری هواپیمایی را تصویب کرد
نقش کیفیت فرآورده‌ها در قیمت‌گذاری
یکی دیگر از تغییرات قابل توجه در دستورالعمل جدید، افزایش نقش کیفیت محصولات پالایشی در تعیین قیمت است. طبق ساز و کار جدید، از ابتدای مهرماه در صورت انحراف منفی فرآورده تولیدی از استانداردهای کیفی تعیین‌شده، تعدیلاتی در قیمت اعمال خواهد شد. برای هر یک درصد انحراف منفی از شاخص‌های کیفی از جمله عدد اکتان یا میزان گوگرد، ۰.۲ درصد از قیمت یا منافع پرداختی کسر خواهد شد. این ساز و کار می‌تواند تفاوت میان پالایشگاه‌های دارای فرآورده‌های باکیفیت‌تر و شرکت‌هایی را که همچنان با چالش استانداردسازی محصولات مواجه هستند، در عملکرد مالی آنها پررنگ‌تر کند. بنابراین، اهمیت اجرای پروژه‌های کیفی‌سازی و نوسازی واحدهای پالایشی بیشتر خواهد شد.
در دستورالعمل ابلاغ شده، ساز و کاری نیز برای شرایط خاص و بحرانی پیش‌بینی شده است. طبق بند اضطرار، وزارت نفت در صورت وقوع شرایط ویژه یا نوسانات شدید بازارهای جهانی می‌تواند در نحوه اجرای فرمول‌های جدید مداخله کرده و به‌صورت موقت از چارچوب‌های جایگزین استفاده کند. وجود چنین بندی در شرایط پرنوسان بازار جهانی نفت، امکان واکنش سیاست‌گذار به شرایط غیرعادی را فراهم می‌کند.
پیامدهای فرمول جدید بر سود پالایشگاه‌ها
با ابلاغ این دستورالعمل، بخشی از ابهام مربوط به نحوه قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌های پالایشی برطرف شده، اما اثر نهایی آن بر سود هر پالایشگاه یکسان نخواهد بود. نوع خوراک دریافتی، ترکیب محصولات، کیفیت فرآورده‌های تولیدی و میزان انطباق با استانداردهای تعیین‌شده می‌تواند نتیجه اجرای فرمول جدید را تغییر دهد. در نتیجه، نمی‌توان صرفاً بر اساس تغییر ضرایب از افزایش یا کاهش قطعی سود تمام پالایشگاه‌ها سخن گفت و آثار دقیق دستورالعمل باید به تفکیک شرکت‌ها مورد بررسی قرار گیرد.
تثبیت فرمول سال ۱۴۰۲ برای ۶ ماه نخست سال و تغییر برخی ضرایب از مهرماه، دو بخش مهم ابلاغیه جدید وزارت نفت هستند که می‌توانند مورد توجه سهامداران نمادهای پالایشی قرار گیرند. از ابتدای مهر نیز کیفیت فرآورده‌ها بیش از گذشته در محاسبات مالی پالایشگاه‌ها نقش خواهد داشت. این تغییر می‌تواند شرکت‌های دارای پروژه‌های موفق کیفی‌سازی را در موقعیت متفاوتی نسبت به سایر پالایشگاه‌ها قرار دهد.
بیشتر بخوانید: حمید بورد بر احیای ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز تأکید کرد · مصطفی نخعی به بررسی عملکرد وزارت نفت پرداخت
