آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در گزارش جدید خود تحت عنوان "چشمانداز جهانی انرژی ۲۰۲۶" (WEO-۲۰۲۶) به بررسی تأثیرات تنشهای اخیر در خاورمیانه و اختلالات در تنگه هرمز بر روی سیستم انرژی جهانی پرداخته است. بر اساس این گزارش، بحران هرمز تأثیرات عمیقی بر امنیت انرژی و قابلیت دسترسی به آن خواهد گذاشت و به عنوان اصول اساسی سیاستهای انرژی در آینده مطرح خواهد شد.
تأثیر بحران هرمز بر عرضه نفت
فتی بیروال، مدیر اجرایی IEA، اظهار داشت: "بحران هرمز شوک بزرگی به سیستم انرژی وارد کرده است. هرچند که بخش انرژی و اقتصاد جهانی نشاندهندهٔ تابآوری قابل توجهی هستند، اما هر چه این بحران طولانیتر شود، اثرات آن عمیقتر خواهد بود." به نظر بیروال، هیچ مسیر معتبری برای بازگشت به وضعیت قبلی سیستم انرژی وجود ندارد.
بیشتر بخوانید: تداوم تولید گاز در مرکز تفکیک هما و شانول با تلاش کارکنان
این گزارش نشان میدهد که کشورها در حال پاسخ به این چالشها از طریق تنوع بخشی به منابع تأمین، مسیرهای تجاری و ترکیب سوخت هستند. در صورت ادامهٔ ریسکهای جدی برای حمل و نقل از طریق تنگه هرمز، سرمایهگذاری در خطوط لوله دورزنی و منابع تأمین جایگزین، به همراه کاهش تقاضا از سوی واردکنندگان، میتواند نیاز به جریانهای نفتی از طریق این تنگه را از ۲۰ میلیون بشکه در روز (MMbpd) قبل از بحران به ۸.۵ میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۳۰ و کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۳۵ کاهش دهد. با این حال، IEA تأکید میکند که خاورمیانه همچنان بزرگترین صادرکننده نفت به بازارهای بینالمللی خواهد ماند.
پیشبینیهای آینده و چالشهای امنیت انرژی
در صورتی که منازعات بهطور واضح حل شوند، IEA پیشبینی میکند که تأمین نفت و گاز به شدت افزایش یابد، بهویژه با ورود موج تأمین گاز طبیعی مایع (LNG) به بازار. این موضوع میتواند بازار خرید را برای نفت و گاز ایجاد کرده و فشار کاهشی بر قیمتها وارد کند، حتی در حالی که موجودیها پر میشوند. همچنین، تسریع در الکتریکی شدن میتواند چشمانداز هر دو سوخت را تغییر دهد. سهم برق از مصرف نهایی انرژی بهطور جهانی تا سال ۲۰۳۵ نزدیک به ۳۰ درصد خواهد رسید.
IEA همچنین اشاره میکند که انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی و انرژی هستهای بهدلیل تغییر به سمت منابع داخلی، بیشترین بهره را خواهند برد. در برخی کشورها، سوختهای فسیلی داخلی نیز در حال افزایش هستند، بهویژه زغالسنگ در آسیا. این گزارش تأکید میکند که سناریوهای آن پیشبینی نیستند و بیشتر به عنوان تحلیلهای احتمالی محسوب میشوند.
فتی بیروال در پایان گفت: "در پی تأمین امنیت انرژی بیشتر، کشورها باید مراقب باشند که یک وابستگی را با وابستگی دیگری جایگزین نکنند. اما برای آینده امیدوارکننده، امنیت انرژی و انتقالهای انرژی هرگز به این اندازه نزدیک به هم نبودهاند."
بیشتر بخوانید: صرفهجویی ۴۱ میلیارد تومانی با بازطراحی سیستم کنترل پتاوه ۲ · محدودیتهای منابع عامل افزایش درگیریها در جهان




