چین به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام جهان، در مواجهه با بحران نفتی ناشی از وقایع خلیج فارس، اقداماتی را به منظور مدیریت این شوک انجام داد. زونگ‌یوان زویی لیو، پژوهشگر مطالعات چین، در گزارشی به بررسی چگونگی مدیریت چین در این زمینه پرداخته است. به گفته وی، سیاست‌های پکن در این زمینه به گونه‌ای طراحی شده که بار این شوک را به پالایشگاه‌ها منتقل کند و نه به عموم مردم.
کاهش واردات نفت و استراتژی‌های چین
از ماه فوریه، آژانس بین‌المللی انرژی از وقوع بزرگ‌ترین اختلال عرضه در تاریخ بازار جهانی نفت خبر داد. در این شرایط، چین که بیش از ۹۰ درصد واردات نفت خام خود را از طریق دریا انجام می‌دهد، به تدریج واردات نفت خود را کاهش داد. این روند تا ماه ژوئن ادامه داشت و چین واردات نفت خام خود را به پایین‌ترین سطح در نزدیک به یک دهه کاهش داد. با این حال، در ماه جولای، چین با احتیاط روند احیای واردات نفت خام را آغاز کرد، هرچند میزان خرید در ماه‌های اوت و سپتامبر همچنان بسیار پایین‌تر از سطوح پیش از بحران بود.
بیشتر بخوانید: ترافیک دریایی از تنگه هرمز به سمت کیپ دو برابر شده است
تاثیرات بلندمدت و استراتژی‌های حفاظتی
توانایی چین در تاب‌آوری در برابر چالش‌های ناشی از بحران تنگه هرمز نشان‌دهنده تلاش‌های یک‌دهه‌ای این کشور برای ایجاد عوامل تعدیل‌کننده و ضربه‌گیرهای مختلف است. این عوامل شامل سازوکارهای حفاظتی و ذخایر احتیاطی می‌باشد که به چین کمک کرده تا وابستگی خود به نفت به عنوان سوخت را کاهش دهد. با این حال، اگرچه میزان کاهش واردات نفت خام چین در این مدت چشمگیر بوده، دولت مستقیماً دستور این کاهش را صادر نکرده است. رهبران چین شوک عرضه ناشی از وقایع تنگه هرمز را نه تنها به عنوان یک مسئله امنیت انرژی، بلکه به عنوان چالشی برای ثبات ماکرواکونومی خود می‌دانند.
چین همچنین در تلاش است تا از سرایت افزایش قیمت نفت به رکود تورمی وارداتی جلوگیری کند. سیستم صنعتی این کشور اگرچه توان تاب‌آوری در برابر کاهش واردات نفت خام را دارد، اما مقامات اقتصادی به خوبی می‌دانند که اقتصاد متکی بر تقاضای محدود نمی‌تواند نوع نامطلوبی از تورم وارداتی را تحمل کند.
در نهایت، با وقوع بحران، دولت چین تمرکز خود را بر تأمین نیاز داخلی قرار داد و هزینه‌های فزاینده را عمدتاً در درون سیستم پالایشگاهی خود کنترل کرد. به همین دلیل، در اوایل ماه مارس، دولت صادرات فرآورده‌های پالایش‌شده را محدود کرد تا اطمینان حاصل کند که قادر به تأمین نیازهای داخلی خواهد بود.
بیشتر بخوانید: ثبات ارزش‌گذاری کشتی‌ها در گزارش هفتگی ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ · افزایش فعالیت‌های صنعتی چین به بالاترین سطح در ۵ ماه گذشته
