چین در حال ورود به مرحله اوج مصرف زغال‌سنگ در دوران برنامه پنجم توسعه (۲۰۲۶-۲۰۳۰) است. طبق گزارش جدیدی که توسط مؤسسه برنامه‌ریزی و مهندسی برق چین منتشر شده، این تغییر به دلیل تحول در انرژی سبز و تغییرات بنیادی در اقتصاد این کشور اتفاق می‌افتد.
روند مصرف زغال‌سنگ در برنامه چهارم توسعه
در دوره برنامه چهارم توسعه (۲۰۲۱-۲۰۲۵)، مصرف زغال‌سنگ در چین ۴.۷۶ میلیارد تن بود که نسبت به سال گذشته تنها ۰.۱ درصد افزایش داشت. با این رشد ضعیف، سهم زغال‌سنگ در ترکیب مصرف انرژی اولیه چین به ۵۱.۴ درصد کاهش پیدا کرد که نشان‌دهنده کاهش ۱.۸ درصدی نسبت به سال قبل است.
بیشتر بخوانید: اخطار صندوق بین‌المللی پول درباره پیامدهای جهانی حملات به عربستان سعودی
در دوران برنامه پنجم توسعه، چین به سرعت در حال ساخت یک سیستم انرژی جدید است که شامل استفاده پاک و کارآمد از زغال‌سنگ می‌شود. این برنامه شامل به‌روزرسانی صنایع سنتی و جایگزینی زغال‌سنگ‌های پراکنده، که به زغال‌سنگ‌های با کیفیت پایین مورد استفاده در بخش خانگی اشاره دارد، می‌باشد.
کاهش تقاضا در بخش‌های صنعتی
طبق گزارش، در سال ۲۰۲۵، تولید برق از زغال‌سنگ که حدود ۶۳ درصد از مصرف زغال‌سنگ را شامل می‌شود، ۱.۹ درصد کاهش یافت و منجر به کاهش ۲ درصدی تقاضا برای زغال‌سنگ حرارتی شد. همچنین، بخش‌های صنعت فولاد و مصالح ساختمانی که به ترتیب ۱۵ و ۶ درصد از مصرف زغال‌سنگ را تشکیل می‌دهند، نیز کاهش‌هایی را تجربه کردند. تولید فولاد خام ۴.۴ درصد کاهش یافت و تولید سیمان و شیشه تخت به ترتیب ۶.۹ درصد و ۳ درصد کاهش داشت.
در مقابل، بخش شیمیایی زغال‌سنگ همچنان قوی باقی مانده است. با توجه به بار عملیاتی بالا در تأسیسات جدید شیمیایی زغال‌سنگ و تولید قوی محصولات شیمیایی اصلی، تقاضای این بخش بیش از ۱۰ درصد افزایش یافت که این نرخ رشد بیشتر از سال ۲۰۲۴ بود. بخش شیمیایی به طور فعلی حدود ۹ درصد از مصرف کل زغال‌سنگ چین را تشکیل می‌دهد.
تغییرات ساختاری در تولید برق از زغال‌سنگ در چین به سمت یک منبع پشتیبانی و انعطاف‌پذیر حرکت می‌کند. لئو ژی‌چیانگ، معاون مدیر بخش برنامه‌ریزی و توسعه شورای برق چین، بیان کرد که نیروگاه‌های زغال‌سنگ با کاهش ساعات استفاده سالانه، به تدریج باید جای خود را به منابع انرژی تجدیدپذیر بدهند. با این حال، نقش آن‌ها در حفظ ثبات شبکه برق همچنان بسیار حیاتی است.
لئو همچنین هشدار داد که اگرچه ظرفیت انرژی تجدیدپذیر به بالاترین حد خود رسیده است، اما ظرفیت نصب شده لزوماً معادل تولید واقعی انرژی نیست. به دلیل نوسانات و ساعات کار کمتر انرژی خورشیدی در مقایسه با سوخت‌های فسیلی، زغال‌سنگ همچنان به عنوان سنگ‌پایه‌ای برای تضمین عملکرد قابل اعتماد شبکه ملی در کوتاه‌مدت باقی می‌ماند.
مؤسسه یادآور شد که حجم مطلق زغال‌سنگ مصرفی در پنج سال گذشته همچنان افزایش یافته و مصرف کل زغال‌سنگ از ۴.۰۵ میلیارد تن به ۴.۷۶ میلیارد تن افزایش یافته است. این موضوع نشان‌دهنده نقش پایدار اما در حال انتقال زغال‌سنگ در تأمین امنیت انرژی ملی است، حتی در حالی که سهم آن از ترکیب کلی انرژی به طور مداوم کاهش می‌یابد.
بیشتر بخوانید: هک کنگ به عنوان مرکز دریایی جهانی در آستانه هفته دریایی ۲۰۲۶ · پالایشگاه‌های چین برداشت از ذخایر نفتی را کاهش می‌دهند
