اختلال در پروازهای بین‌المللی به اقتصاد ایران آسیب‌های جدی خواهد زد. وحید شقاقی شهری، اقتصاددان، در تحلیل خود از پیامدهای این اختلال بر تجارت خارجی، زنجیره تأمین و هزینه‌های واردات، به تأثیرات خطرناک آن بر اقتصاد اشاره کرد. این اختلال می‌تواند از یک تغییر ساده در حمل‌ونقل کالا فراتر رفته و به یک شوک جدی برای بخش واقعی اقتصاد تبدیل شود.
تأثیرات محاصره هوایی بر زنجیره تأمین
شقاقی شهری در ادامه به آثار این اختلال بر زنجیره تأمین اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر، اختلالات در مسیرهای هوایی فراتر از تغییر در ماتریس حمل‌ونقل کالا، می‌تواند موجب شوک منفی عرضه و نامتعادل شدن بازارهای کالا، پول و ارز شود.» به گفته وی، سهم حمل‌ونقل هوایی در حجم فیزیکی تجارت خارجی کشورها پایین است، اما بیش از یک‌سوم ارزش تجارت صنعتی و واردات واسطه‌ای مدرن بر بستر ترانزیت هوایی استوار است.
بیشتر بخوانید: کمبود سوخت دیزل و جت به بحران عمیق‌تری نسبت به جنگ ایران منجر می‌شود
این اقلام شامل داده‌های فیزیکی سرمایه‌ای، نیمه‌هادی‌ها، و تجهیزات پزشکی هستند که حیاتی و غیرقابل جایگزینی در تولید محسوب می‌شوند. فقدان این اقلام می‌تواند موجب توقف خط تولید واحدهای صنعتی شده و آسیب‌های جدی به زنجیره تولید وارد کند.
افزایش هزینه‌های واردات و تأثیرات آن
وحید شقاقی شهری همچنین به تغییر شیوه حمل‌ونقل از هوایی به زمینی و دریایی و پیامدهای آن بر هزینه‌های اقتصادی بنگاه‌ها اشاره کرد. وی گفت: «تغییر اجباری شیوه حمل، زمان تحویل کالا را از روز به ماه افزایش می‌دهد و این موضوع موجب جهش هزینه‌های نگهداری و خواب سرمایه می‌شود.»
این اقتصاددان تأکید کرد که افزایش هزینه لجستیک تنها به افزایش خطی در کرایه حمل محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند منجر به افزایش بین ۴۰ تا ۱۲۰ درصدی هزینه تحویل هر واحد کالای فناورانه شود. وی افزود: «این هزینه‌ها به قیمت کالاها منتقل می‌شود و در بازارهای مختلف بسته به کشش قیمتی تقاضا متفاوت عمل می‌کند.»
به گفته شقاقی شهری، بازارهای دارویی و درمانی به دلیل بی‌کشی شدید تقاضا، شاهد سرایت تورمی سریع‌تری خواهند بود. در حالی که در بخش کالاهای واسطه‌ای، انتقال هزینه‌ها به مصرف‌کننده نهایی با تأخیر و افت حاشیه سود اتفاق می‌افتد.
در نهایت، آثار این وضعیت بر درآمدهای ارزی کشور و بازار ارز نیز قابل توجه است. کاهش ورود گردشگران و محدود شدن خدمات هوانوردی می‌تواند به شدت تراز پرداخت‌های کشور را تحت تأثیر قرار دهد. شقاقی شهری تأکید کرد که با قطع خطوط پروازی، جریان ورودی ارز به شدت کاهش می‌یابد و این موضوع می‌تواند به افزایش نرخ ارز در بازار غیررسمی منجر شود.
به طور خلاصه، اختلال در پروازهای هوایی و محاصره اقتصادی می‌تواند فشارهای جدی به زنجیره تأمین، هزینه‌های واردات و بازار ارز در ایران وارد کند و در صورت تداوم، آثار آن به شدت بر بخش واقعی اقتصاد کشور مشهود خواهد بود.
بیشتر بخوانید: شرکت گاز مازندران طرح قطع گاز ویلاهای خالی از سکنه را آغاز کرد · آتش‌نشانان صنعت نفت در خط مقدم ایمنی تأسیسات نفتی
