ذخایر شناور نفت ایران در آبهای جنوب شرق آسیا تا اواسط اکتبر بهطور کامل تخلیه شده است. این ذخایر که در آغاز جنگ در ماه فوریه حدود ۱۳۵ میلیون بشکه برآورد میشد، به تهران امکان میداد تا با وجود محاصره دریایی آمریکا، به فروش نفت به چین ادامه دهد.
ناوگان سایه و روشهای پنهانسازی
ایران طی سالهای گذشته شبکهای از نفتکشهای موسوم به «ناوگان سایه» ایجاد کرده بود که نفت خام را به آبهای نزدیک مالزی و سنگاپور منتقل میکردند. در این مناطق، محمولهها از یک کشتی به کشتی دیگر منتقل میشدند تا شناسایی منشأ ایرانی نفت دشوارتر شود. نفت سپس به پالایشگاههای چین، بزرگترین مشتری نفت ایران، میرسید.
بیشتر بخوانید: شرکتهای مستقل در حال خرید داراییهای بیپی در دریای شمال
پس از برقراری نخستین محاصره دریایی آمریکا در آوریل، ایران همچنان به فروش نفت از ذخایر شناور ادامه داد. با لغو موقت محاصره در جریان مذاکرات صلح در اواسط ژوئن، تهران بار دیگر ذخایر خود را افزایش داد، اما پس از برقراری مجدد محاصره در اواسط ژوئیه، روند کاهش ذخایر سرعت گرفت.
وضعیت صادرات و تاثیر محاصره
ذخایر شناور ایران که در مقطعی به نزدیک ۹۰ میلیون بشکه رسیده بود، تا پنجم اکتبر به کمتر از یک میلیون بشکه کاهش یافت و برآوردها نشان میدهد که این ذخایر پس از آن کاملاً تمام شدهاند. با این حال، برآورد موسسات ردیابی یکسان نیست. شرکت ورتکسا میزان نفت ایران در آبهای نزدیک سنگاپور را در نهم اکتبر حدود شش میلیون بشکه برآورد کرده است.
گزارشهای دیگر نشان میدهد که از اواخر اوت هیچ نفتکشی برای بارگیری نفت خام در پایانههای اصلی جزیره خارک پهلو نگرفته است. صادرات نفت خام ایران که در ژوئیه نزدیک به یک میلیون بشکه در روز بود، از اواخر اوت عملاً متوقف شده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرده است که محاصره دریایی تاکنون دستکم ۲۵ میلیارد دلار درآمد نفتی را از دسترس ایران خارج کرده است. این رقم برآورد ارتش آمریکاست و تایید مستقلی برای آن ارائه نشده است. همایون فلکشاهی، مدیر تحلیل نفت خام در کپلر، گزارش داده که درآمد نفتی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد درآمدهای دولت ایران را تشکیل میدهد و مهمترین منبع تامین ارز خارجی کشور است.
بیشتر بخوانید: کاهش نرخهای VLCC در هفته گذشته تحت فشار بازار · وضعیت خالی ترمینالهای نفتی ایران ادامه دارد




