قزاقستان بررسی ساخت مسیر ترانس‌خزر با ظرفیت ۳۵ میلیون تن برای صادرات نفت خود را آغاز کرده است. این تصمیم در پی حملات مکرر پهپادهای اوکراینی به پایانه‌های نفتی در دریای سیاه و نفتکش‌های مرتبط با آن اتخاذ شده است.
کاهش وابستگی به روسیه
بیش از ۸۰ درصد صادرات نفت قزاقستان که شریان حیاتی اقتصاد آن است، از طریق خط لوله CPC و از خاک روسیه به اروپا منتقل می‌شود. با این حال، حملات پهپادی اوکراین به پایانه نزدیک نووروسیسک در روسیه، فعالیت خط لوله CPC را در مقاطعی از سال جاری متوقف کرده و این امر تولیدکنندگان قزاقستان را به کاهش تولید واداشته است.
بیشتر بخوانید: کاهش صادرات نفت ونزوئلا به یک میلیون و ۸۰ هزار بشکه در روز
پیش‌بینی می‌شود که انتقال محموله‌ها از باکو به دریای مدیترانه از مسیر تفلیس در گرجستان و جیحان در ترکیه صورت گیرد. دو گزینه برای عبور از دریای خزر در دست بررسی است که شامل خط لوله زیردریایی یا ناوگان بزرگ‌تر نفتکش‌ها خواهد بود.
توانمندی‌های جدید و چالش‌ها
ظرفیت کلی هر دو گزینه می‌تواند به سالانه ۳۵ میلیون تن برسد که معادل بیش از نیمی از نفتی است که قزاقستان از طریق خط لوله CPC صادر می‌کند. نورلان ژوماگولوف، مدیر اجرایی اندیشکده نفتی صندوق پایش انرژی قزاقستان، تصریح می‌کند که این مسیر پرهزینه خواهد بود.
کارگروهی متشکل از هشت سهام‌دار فعال در بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی قزاقستان، یعنی تنگیز و کاشاگان، به‌طور مشترک خواستار بررسی این طرح شده‌اند. بخش عمده مالکیت میدان تنگیز در اختیار شورون و اکسون‌موبیل قرار دارد و کازمونای‌گس، انی، اکسون‌موبیل، شل و توتال‌انرژیز از بزرگ‌ترین سهام‌داران میدان کاشاگان هستند.
با وجود هزینه و زمان‌بر بودن، صنعت نفت قزاقستان به مسیرهای جایگزین نیاز دارد. با طرح توسعه ۴۸ میلیارد دلاری شورون در تنگیز، ظرفیت سالانه ۱۲ میلیون تن افزایش یافته و تولید میدان به ۱۵۹ هزار مترمکعب نفت در روز می‌رسد.
حملات پهپادی در ژوئیه بارگیری در پایانه نفتی CPC را متوقف کرد. با احتساب اختلال‌های ژانویه و ژوئن، مجموع تولید قزاقستان در سال جاری ۳٫۵ میلیون تن کاهش یافته است. پیامد این اختلال‌ها باعث کاهش هدف تولید سال ۲۰۲۶ به ۹۶ میلیون تن شده است.
قزاقستان در سال ۲۰۲۴ با صادرات ۵۲٫۴ میلیون تن، سومین تامین‌کننده بزرگ نفت خام اتحادیه اروپا خواهد بود. با این حال، اگر صادرات خطوط لوله CPC مجدداً متوقف شود، قزاقستان در کوتاه‌مدت تنها می‌تواند ماهانه حدود ۱۰۰ هزار تن نفت را از طریق راه‌آهن یا بنادر منتقل کند.
بیشتر بخوانید: کاهش قیمت نفت برنت به ۹۹ دلار و WTI به ۸۹ دلار · گزارش گابسون درباره ظرفیت صادرات نفت خام آمریکا و زیرساخت‌های پیشنهادی
