عدم توازن برق و گاز در سال‌جاری با تشدید محدودیت‌ها به یکی از اصلی‌ترین عوامل کاهش تولید و افت سودآوری واقعی صنایع انرژی‌بر بورسی تبدیل شده است. محدودیت‌های گازی زودتر از سال‌های گذشته آغاز شده و محدودیت برق صنایع نیز در شهریورماه به‌طور کامل برطرف نشد. صنایع فولاد، پتروشیمی و سیمان بیشترین آسیب را از محل عدم توازن انرژی متحمل می‌شوند.
چالش‌های عدم توازن انرژی
عدم توازن انرژی در ایران پدیده‌ای تازه نیست و طی سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های اقتصاد تبدیل شده است. خاموشی‌های ناشی از کمبود تولید و مدیریت بار در سال‌های گذشته روندی صعودی داشته و در بخش گاز نیز کسری در زمستان‌ها به چالشی جدی برای تامین تقاضا تبدیل شده است. در سال‌جاری، محدودیت‌ها نه‌تنها زودتر آغاز شده بلکه خلاف انتظار، محدودیت برق صنایع نیز در شهریورماه به‌طور کامل برطرف نشد و این تداوم در دوفصل متوالی، فضای برنامه‌ریزی تولید را برای مدیران صنایع دشوارتر از همیشه کرده است.
بیشتر بخوانید: گزارش بازار فروش و خرید کشتی‌ها در هفته ٣٩
آسیب‌های وارده به صنایع
عدم توازن برق کشور در سال‌جاری به سطحی رسیده که بخش قابل‌توجهی از ظرفیت اسمی تولید برق را شامل می‌شود. در بخش گاز نیز آسیب به زیرساخت‌ها و شبکه انتقال، شکاف سالانه عدم توازن را به مرز بی‌سابقه‌ای رسانده و تولید را به‌شدت کاهش داده است. محدودیت گاز از ابتدای سال‌جاری شروع شده و کارخانه‌ها به‌صورت مستمر از مازوت استفاده می‌کنند.
صنایع انرژی‌بر بورس را می‌توان به چند دسته اصلی تقسیم کرد: صنعت فولاد که به‌طور همزمان به گاز برای احیای آهن اسفنجی و به برق برای کوره‌های قوس الکتریکی وابسته است، به شدت آسیب دیده است. در بازار فولاد، رفتار معامله‌گران تحت تاثیر ترس از محدودیت برق قرار گرفته و نسبت تقاضا به عرضه به‌شدت افزایش یافته است.
در صنعت پتروشیمی، شرکت‌های متانولی و اوره‌ای که بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند، به دلیل آسیب واحدهای یوتیلیتی در جریان جنگ، با افت تولید مواجه شده‌اند. همچنین در صنعت سیمان، کارخانه‌ها به دلیل محدودیت گاز، ناچار به استفاده از مازوت هستند که هزینه تولید را به‌شدت افزایش می‌دهد.
دولت در پاسخ به این بحران، برنامه‌هایی را در دستور کار قرار داده است. مقامات اجرایی تاکید کرده‌اند که نباید برق و گاز صنایع قطع شود و برنامه بازگرداندن گاز آسیب‌دیده تا آغاز فصل سرما در جریان است.
بیشتر بخوانید: ثبات ارزش‌گذاری کشتی‌ها در گزارش هفتگی ٢٩ سپتامبر ٢٠٢٦ · عقب‌نشینی قیمت نفت و فلزات در بازار جهانی
