دولت ایران لایحه بودجه سال آینده را با درآمد نفتی صفر تنظیم می‌کند
اقتصاد

دولت ایران لایحه بودجه سال آینده را با درآمد نفتی صفر تنظیم می‌کند

آیا ایران می‌تواند بدون درآمد نفتی به بقای اقتصادی ادامه دهد؟

تصویر: تولید هوش مصنوعی

توسط ۲ دقیقه زمان مطالعه ۷۶,۷۶۹

خلاصهٔ خبر

  • آیا ایران می‌تواند بدون درآمد نفتی به بقای اقتصادی ادامه دهد؟
  • تنظیم لایحه بودجه بر اساس سناریوی صفر شدن درآمد نفتی نشان‌دهنده چالش‌های جدی پیش روی اقتصاد ایران است.
  • ۳۰ درصد از بودجه دولت به‌طور مستقیم از نفت تأمین می‌شود.
  • ۵۰ تا ۶۰ درصد سهم نفت از کل درآمدهای دولت تخمین زده می‌شود.

دولت ایران لایحه بودجه سال آینده را بر اساس سناریوی صفر شدن درآمد نفتی تنظیم کرده است. محمد قاسمی، مقام ارشد بودجه، روز دوشنبه از دولت خواست تا برای این وضعیت آماده باشد. برآوردها نشان می‌دهد که فروش نفت ایران ممکن است از اواسط آذر ۱۴۰۵ قطع شود.

وابستگی شدید به درآمد نفت

بر اساس گفته‌های گرگوری برو از گروه اوراسیا و میاد ملکی از بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، نفت حدود ۳۰ درصد از بودجه دولت را به‌طور مستقیم تأمین می‌کند. به عبارت دیگر، نزدیک به یک‌سوم هزینه‌های دولت به این منبع وابسته است. ملکی همچنین با احتساب درآمدهای غیرمستقیم، سهم نفت از کل درآمدهای دولت را بین ۵۰ تا ۶۰ درصد تخمین می‌زند.

تحولات اخیر در صادرات نفت

طبق اطلاعات منتشرشده از خزانه‌داری آمریکا، ایران از ۲۵ آگوست (۳ شهریور ۱۴۰۵) هیچ محموله نفتی بارگیری نکرده است. ایالات متحده از ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین ۱۴۰۵) محاصره دریایی را بر این کشور اعمال کرده است. موجودی نفت ذخیره‌شده در دریا از ۸۸٫۸ میلیون بشکه در ۱۴ جولای (۲۳ تیر ۱۴۰۵) به صفر در اواسط اکتبر رسید. این مقدار به‌تنهایی بیش از ۴۰ روز تولید کنونی ایران را پوشش می‌دهد و حدود ۴۳ میلیون بشکه دیگر درون منطقه محاصره مانده است.

به گفته کپلر، تولید نفت ایران در ماه‌های اخیر کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود، در حالی که این رقم در فوریه ۳ (۱۴ بهمن ۱۴۰۴) به ۵٫۹ میلیون بشکه در روز رسیده بود. گزارش اوپک نیز نشان می‌دهد که تولید نفت ایران نزدیک به نیمی از سطح پیش از آغاز درگیری‌ها کاهش یافته است.

محمد طبیبیان، معاون پیشین سازمان برنامه و بودجه، تأکید می‌کند که دولت باید به نحوی با تحریم‌ها کنار بیاید و تاب‌آوری در این شرایط به‌تنهایی معیار درستی برای موفقیت نیست. او می‌گوید که جامعه می‌تواند بدون توقف ناگهانی فعالیت اقتصادی، به‌تدریج فقیرتر شود.

دولت همچنین قصد دارد سامانه کالابرگ الکترونیکی را به حدود ۴۵ میلیون ایرانی کم‌درآمد گسترش دهد و برای تأمین درآمد به گواهی سپرده نفتی، عوارض گمرکی و وصول سخت‌گیرانه‌تر مالیات تکیه کند. این در حالی است که بودجه سال آینده در برابر مجلسی قرار دارد که سابقه افزایش هزینه دارد.

چرا این خبر مهم است؟

تنظیم لایحه بودجه بر اساس سناریوی صفر شدن درآمد نفتی نشان‌دهنده چالش‌های جدی پیش روی اقتصاد ایران است. این رویکرد می‌تواند به تغییرات اساسی در سیاست‌های مالی و اقتصادی دولت منجر شود و بر زندگی روزمره مردم تأثیرگذار باشد.

پیشینه

ایران به شدت به درآمد نفتی وابسته است و این وابستگی به‌ویژه در شرایط تحریمی و کاهش صادرات، مشکلاتی را برای تأمین هزینه‌های دولت ایجاد کرده است. در این راستا، تلاش‌ها برای تنوع‌بخشی به منابع درآمدی و کاهش وابستگی به نفت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

اعداد مهم

– ۳۰ درصد از بودجه دولت به‌طور مستقیم از نفت تأمین می‌شود.
– ۵۰ تا ۶۰ درصد سهم نفت از کل درآمدهای دولت تخمین زده می‌شود.