تحلیل امنیت گاز طبیعی و گازهای کم‌انتشار در منطقه آسه‌آن

منطقه آسه‌آن (ASEAN) تا پایان دهه جاری به یک واردکننده خالص گاز طبیعی تبدیل خواهد شد. بر اساس پیش‌بینی‌ها، مصرف گاز طبیعی در این منطقه به حدود ۱۸۰ میلیارد متر مکعب (bcm) در سال ۲۰۲۵ نزدیک می‌شود.

رشد تقاضا و کاهش تولید

کشورهای اندونزی، مالزی و تایلند حدود ۸۵ درصد از تقاضای گاز منطقه را به خود اختصاص داده‌اند. در حالی که مصرف گاز در دهه گذشته تنها به طور محدود رشد کرده است، پیش‌بینی می‌شود که بین سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۳۰ با افزایش ظرفیت تولید برق گازسوز و گسترش فعالیت‌های صنعتی، تقاضا به میزان ۱۸ درصد افزایش یابد. در همین حال، تولید گاز در منطقه که در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲۱۰ bcm می‌رسد، پیش‌بینی می‌شود که به حدود ۴ درصد کاهش یابد.

بیشتر بخوانید: گزارش OneOcean از شکاف مهارتی دریانوردان در عصر دیجیتال

چالش‌های زیرساخت و عرضه

افزایش وابستگی به گاز طبیعی مایع (LNG) منطقه آسه‌آن را در معرض ریسک‌های تأمین و قیمت قرار داده است. واردات LNG به کشورهای عضو آسه‌آن بین سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۲۵ بیش از سه برابر شده و پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۳۰ دوباره تقریباً دو برابر شود. بیش از دو سوم واردات LNG به کشورهای آسه‌آن از خارج تأمین می‌شود که استرالیا و قطر بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان هستند و در سال ۲۰۲۵ به ترتیب ۴۵ درصد از مجموع واردات LNG و ۶۵ درصد از واردات غیرمنطقه‌ای را به خود اختصاص می‌دهند.

نقاط گلوگاهی دریایی و محدودیت‌های زیرساختی از جمله مشکلات اصلی هستند. در سال ۲۰۲۵ حدود یک پنجم واردات LNG آسه‌آن از تنگه هرمز عبور می‌کند و بیش از نیمی از این واردات نیاز به عبور از تنگه مالاگا دارد. درگیری‌های سال ۲۰۲۶ در خاورمیانه و اختلالات ناشی از آن در جریان‌های LNG از طریق تنگه هرمز، ریسک‌های مرتبط با این نقاط گلوگاهی را به وضوح نشان داد.

ظرفیت ذخیره‌سازی و اتصال بین‌مرزی نیز محدود است. منطقه آسه‌آن تنها دارای کمی بیش از ۳ bcm ظرفیت ذخیره‌سازی LNG است که معادل کمتر از ۲ درصد از مصرف سالانه گاز است. با وجود اینکه ظرفیت ساخت و ساز برای افزایش ظرفیت regasification در حال انجام است، احتمالاً نیاز به سرمایه‌گذاری‌های اضافی برای افزایش ظرفیت در بازارهای مختلف وجود دارد.

گازهای کم‌انتشار می‌توانند به تأمین امنیت و کاهش کربن در بلندمدت کمک کنند، اما پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۳۰ هنوز منبع تأمین نچندان عمده‌ای باقی بمانند. کشورهای عضو آسه‌آن پتانسیل تولید بیوگاز و بیومتان پایدار معادل حدود ۶۵ bcm گاز طبیعی را دارند، اما تولید فعلی بیومتان تقریباً ناچیز است و بعید است که تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱ bcm برسد.

بیشتر بخوانید: بررسی روند بازسازی تأسیسات نفت و گاز کشور به ریاست مسعود پزشکیان · افزایش قیمت گاز طبیعی در اروپا به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۲