بازار جهانی نفت در حال عبور از شرایط کمبود عرضه به سمت تعادل و احتمالاً مازاد عرضه است. بر اساس گزارشهای اخیر، همچنان چالشهایی نظیر کاهش ذخایر جهانی، محدودیتهای حمل دریایی، هزینه بالای نفتکشها و کمبود برخی فرآوردههای نفتی مانع از عادی شدن کامل بازار میشود.
تفاوت در پیشبینی تقاضای نفت
یکی از مهمترین موضوعات در خصوص آینده بازار نفت، اختلاف برآوردها درباره میزان تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۷ است. سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) رشد تقاضای سال ۲۰۲۷ را ۲.۵۵ میلیون بشکه در روز پیشبینی کرده است، در حالی که آژانس بینالمللی انرژی برآورد محتاطانهتری دارد و معتقد است بخش عمده رشد تقاضا از خوراک صنایع پتروشیمی ناشی خواهد شد.
بیشتر بخوانید: نیکوس تاگولیس بر تاثیر سیاستهای جدید آمریکا بر بازارهای حمل و نقل تأکید کرد
با این حال، تفاوت در تعریف مایعات نفتی و روش محاسباتی این دو نهاد، مقایسه مستقیم ارقام را محدود میکند. نکته محوری در شرایط فعلی، تفاوت میان افزایش تولید و افزایش واقعی عرضه قابل تحویل است.
چالشهای پیش روی بازار نفت
بازگشت ظرفیت تولید به مدار، لزوماً به معنای دسترسی فوری بازار به همان میزان نفت نیست. محدودیت پایانههای صادراتی، امنیت مسیرهای دریایی، دسترسی به نفتکشها، هزینه بیمه و کرایه حمل میتوانند انتقال نفت را با تأخیر مواجه کنند. از سوی دیگر، بازار نفت خام و بازار فرآوردهها الزاماً همجهت حرکت نمیکنند. حتی با شکلگیری مازاد نفت خام، محدودیت عرضه گازوئیل و سایر فرآوردهها ممکن است ادامه یابد.
به این ترتیب، وضعیت پالایشگاهها، ظرفیت تبدیل و حاشیه سود پالایشی همچنان اهمیت بالایی خواهد داشت. سه مجموعه پیشبینی، روندی عمدتاً نزولی برای قیمت نفت در سال آینده ترسیم کردهاند. قیمت نفت برنت در سهماهه چهارم ۲۰۲۷ بهطور متوسط ۷۷ دلار در هر بشکه پیشبینی شده است.
سناریوی بیامآی بر این فرض استوار است که ایالات متحده و ایران در سهماهه اول ۲۰۲۷ به توافق اولیه برسند و با کاهش تنشهای منطقهای، صادرات نفت و گاز خاورمیانه عادی شود. این بانک نیز کاهش تدریجی قیمت نفت در سال ۲۰۲۷ را محتمل میداند، اما تأکید میکند که ریسکهای ژئوپلیتیکی و محدودیتهای حملونقل همچنان میتوانند موجب نوسانات شدید بازار شوند.
بازار نفت در حال تغییر از مرحله قیمتگذاری بر مبنای کمبود عرضه و ریسکهای ژئوپلیتیکی به مرحلهای است که در آن عوامل بنیادی، بهویژه رشد تولید، تقاضا و سطح ذخایر، نقش بیشتری ایفا خواهند کرد.
پیشبینی وضعیت بازار در سال ۲۰۲۷
در صورت بازگشت کامل صادرات خلیج فارس و اضافه شدن ظرفیتهای جدید تولید در سایر مناطق، احتمال شکلگیری مازاد عرضه در نیمه دوم ۲۰۲۷ تقویت میشود. با این حال، پیشبینی توافق سیاسی ایالات متحده و ایران در گزارش بیامآی صرفاً یک سناریو است و نباید آن را رویدادی قطعی تلقی کرد. تداوم تنشهای نظامی، اختلال در تردد دریایی و آسیبپذیری زیرساختهای انرژی میتواند روند عادیسازی بازار را به تأخیر بیندازد.
سه تحول، مسیر بازار نفت را در ماههای آینده تعیین خواهند کرد: شواهد نشان میدهد که اگر بازیابی تولید و صادرات ادامه یابد و رشد تقاضا محدود بماند، سال ۲۰۲۷ میتواند آغاز دورهای از فشار بنیادی و پایدار بر قیمت نفت باشد. با این حال، نباید افزایش موجودی نفت روی آب را با احیای کامل ذخایر خشکی یا افزایش تولید را با عرضه واقعی و قابل تحویل یکسان دانست.
بیشتر بخوانید: تأثیر انتخابات میاندورهای آمریکا بر روند گاز طبیعی در کنفرانس LDC Gas · رشد تولید نفت ونزوئلا به ۱.۵ میلیون بشکه در روز تا سال ۲۰۲۸




