افزایش هزینه حمل نفت به بیش از ۳۷ دلار برای هر بشکه

هزینه حمل دریایی نفت خام به دلیل تشدید تنش‌های نظامی و افزایش ریسک فعالیت نفتکش‌ها در خاورمیانه، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، هزینه انتقال نفت خام از خلیج فارس به آسیا تا میانه اکتبر ۲۰۲۶ از ۳۷ دلار برای هر بشکه عبور کرده است؛ رقمی که بیش از پنج برابر سطح پیش از آغاز جنگ برآورد شده است.

نرخ انتقال نفت از دیگر مقاصد

افزایش هزینه حمل تنها به مسیرهای خلیج فارس محدود نیست. نرخ انتقال نفت از آمریکا به آسیا نیز رشد قابل توجهی داشته و هزینه حمل، سهم بیشتری از قیمت نهایی نفت تحویلی را به خود اختصاص داده است. مقایسه مسیرهای دریایی نشان می‌دهد که هزینه حمل، بسته به مبدأ، مقصد، نوع نفتکش و شرایط عملیاتی، تفاوت قابل توجهی دارد.

بیشتر بخوانید: افزایش هزینه حمل و نقل نفت به ۴۰ دلار برای هر بشکه

عوامل مؤثر بر هزینه حمل نفت

تنگه هرمز یکی از مسیرهای راهبردی تجارت جهانی انرژی است و افزایش ریسک امنیتی در این محدوده می‌تواند هزینه و زمان انتقال نفت را افزایش دهد. بر اساس تحلیل آژانس بین‌المللی انرژی، ازدحام نفتکش‌ها، تغییر مسیر جریان تجارت، انتقال محموله‌ها میان کشتی‌ها و کاهش بهره‌وری ناوگان از عوامل افزایش نرخ حمل بوده‌اند. این شرایط باعث می‌شود کشتی‌ها زمان بیشتری را برای جابه‌جایی محموله‌ها صرف کنند و ظرفیت کمتری برای انجام سفرهای جدید در دسترس باشد.

همزمان، افزایش ریسک امنیتی می‌تواند هزینه‌های بیمه و حق بیمه ریسک جنگ را نیز بالا ببرد. بر اساس گزارش رویترز در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، هزینه انتقال یک محموله حدود ۲ میلیون بشکه‌ای نفت خام از آمریکا به ژاپن در سفری برنامه‌ریزی‌شده برای اواخر نوامبر به ۸۱ میلیون دلار رسیده است. این مسیر در سال گذشته به‌طور میانگین ۹٫۱ میلیون دلار هزینه داشت، که با تقسیم هزینه کل سفر بر حجم محموله، هزینه حمل هر بشکه به ۴۰ دلار و ۵۰ سنت می‌رسد؛ رقمی که تقریباً ۹ برابر میانگین سال قبل است.

افزایش کرایه نفتکش‌ها، هزینه تحویل نفت خام به پالایشگاه‌ها را بالا می‌برد و می‌تواند حاشیه سود فرآوری را کاهش دهد. این موضوع به‌ویژه برای پالایشگاه‌های آسیایی که وابستگی بیشتری به نفت خاورمیانه دارند، اهمیت دارد. طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، افزایش هزینه حمل و قیمت نفت تحویلی در ماه سپتامبر فشار قابل توجهی بر حاشیه سود برخی پالایشگاه‌های آسیایی وارد کرده است.

تداوم این وضعیت می‌تواند چند پیامد به همراه داشته باشد، از جمله اینکه میزان انتقال هزینه حمل به قیمت نهایی سوخت به عواملی مانند قیمت نفت خام، ظرفیت پالایش، موجودی فرآورده‌ها، تقاضای بازار و سیاست‌های قیمت‌گذاری بستگی دارد. استفاده از مبدأهای جایگزین، نفتکش‌های کوچک‌تر، قراردادهای بلندمدت حمل و خرید نفت با تحویل در مقصد از جمله گزینه‌هایی است که خریداران برای مدیریت هزینه‌ها بررسی می‌کنند.

بیشتر بخوانید: رشد قیمت نفت خام و گاز طبیعی در بازار جهانی انرژی · رشد SLB ناشی از بهبود میدان نفتی ME