تجارت میان آسیای مرکزی و کشورهای حاشیه خلیج فارس به طور چشمگیری در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ به میزان چهار برابر افزایش یافته و به ۳.۹ میلیارد دلار رسیده است. با این حال، این رقم همچنان تنها ۱.۷ درصد از کل تجارت جهانی این منطقه را تشکیل میدهد. بر اساس گزارش بانک توسعه اوراسیا، سرمایهگذاری کشورهای حاشیه خلیج فارس در آسیای مرکزی نیز در همین دوره سه برابر شده است.
وضعیت تجارت و صادرات
گزارش بانک توسعه اوراسیا نشان میدهد که تراز تجارت به نفع کشورهای حاشیه خلیج فارس سنگینی میکند. محصولات کشاورزی، وسایل نقلیه، ماشینآلات، تجهیزات، دارو، فلزات گرانبها و الکترونیک عمدهترین کالاهای وارداتی و صادراتی را تشکیل میدهند. در سال ۲۰۲۵، اوزبکستان با ۴۵ درصد از کل تجارت آسیای مرکزی، به ارزش ۱.۷۵ میلیارد دلار، در صدر قرار دارد. عمده صادرات اوzbکستان شامل طلا، مواد معدنی و محصولات کشاورزی است. با این حال، این کشور در سال ۲۰۲۵ با ۸۹۰ میلیون دلار واردات از کشورهای حاشیه خلیج فارس، دچار کسری تجاری جزئی شده است.
بیشتر بخوانید: کاهش قیمتهای گاز طبیعی در پی پیشبینیهای جوی نامساعد
سرمایهگذاری و چالشها
ترکمنستان با ۱.۶ میلیارد دلار گردش مالی با کشورهای حاشیه خلیج فارس در سال ۲۰۲۵ قرار دارد. اگرچه جزئیات واردات و صادرات این کشور مشخص نشده، اما بیشتر صادرات ترکمنستان شامل محصولات انرژی، مواد شیمیایی و کالاهای کشاورزی است. واردات این کشور عمدتاً شامل ماشینآلات و تجهیزات صنعتی و وسایل نقلیه میباشد. در سال ۲۰۲۵، قزاقستان با ۳۰۰ میلیون دلار، قرقیزستان با ۱۸۵ میلیون دلار و تاجیکستان با ۱۰۷ میلیون دلار در تجارت با کشورهای حاشیه خلیج فارس فعالیت داشتهاند.
قرقیزستان در پنج سال گذشته تقریباً افزایش نه برابری در حجم تجارت خود را تجربه کرده که عمدتاً ناشی از صادرات مجدد کالاهای الکترونیکی، به ویژه تلفنهای همراه، از بیشکک میباشد. ترکمنستان در حال حاضر بزرگترین دریافتکننده سرمایهگذاری مستقیم خارجی از کشورهای حاشیه خلیج فارس است که تا نیمه اول ۲۰۲۶ به ۱۴.۴ میلیارد دلار میرسد. اوzbکستان با ۱۱.۳ میلیارد دلار، قزاقستان با ۵.۳ میلیارد دلار و قرقیزستان نیز با دریافت باقیمانده سرمایهگذاریها در این راستا قرار دارند.
امارات متحده عربی به عنوان بزرگترین شریک تجاری و سرمایهگذار در آسیای مرکزی شناخته میشود که ۹۴ درصد از تجارت کشورهای حاشیه خلیج فارس را تشکیل میدهد و تقریباً دو سوم سرمایهگذاری مستقیم خارجی را شامل میشود. سرمایهگذاری مستقیم خارجی عربستان سعودی ۶.۵ میلیارد دلار و قطر ۳.۱ میلیارد دلار تا نیمه اول ۲۰۲۶ برآورد شده است. تقریباً نیمی از کل سرمایهگذاری کشورهای حاشیه خلیج فارس در بخش کالاها قرار دارد.
بیشتر بخوانید: کاهش قیمتهای آتی گاز طبیعی با افزایش تولید و پیشبینی گرما · قزاقستان ۸۴.۷ میلیون دلار برای توسعه صنعت نفت و گاز سرمایهگذاری میکند




