محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت جمهوری اسلامی، روز یکشنبه ۱۲ مهر از سمت خود استعفا کرد؛ تغییری که در بحبوحه افزایش فشارهای اقتصادی ایالات متحده آمریکا بر حکومت ایران و محدود شدن صادرات نفت ایران صورت می‌گیرد.
پذیرش استعفا و انتصاب سرپرست جدید
بنا بر گزارش‌ها، مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی، استعفای پاک‌نژاد را پذیرفته و حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، را به عنوان سرپرست وزارت نفت منصوب کرده است. دلیل رسمی این استعفا تا زمان تنظیم این خبر اعلام نشده است.
بیشتر بخوانید: تولید نفت اوپک‌پلاس برای نوامبر بدون تغییر باقی ماند
فشارهای اقتصادی و چالش‌های مدیریتی
استعفای پاک‌نژاد در حالی صورت می‌گیرد که ایالات متحده در چارچوب کارزار موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» فشار بر منابع درآمدی جمهوری اسلامی را افزایش داده است. دولت پرزیدنت ترامپ می‌گوید هدف این عملیات محدود کردن دسترسی حکومت ایران به منابع مالی مورد استفاده برای فعالیت‌های نظامی، برنامه موشکی، حملات سایبری، و اقدامات مخرب سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است.
محاصره دریایی آمریکا نیز صادرات نفت ایران را به‌شدت محدود کرده و دولت آمریکا در هفته‌های اخیر تحریم‌های تازه‌ای علیه بخش‌های مختلف اقتصاد و شبکه‌های مرتبط با جمهوری اسلامی وضع کرده است.
پاک‌نژاد پیش از استعفا مدعی شده بود که فروش نفت ایران به‌طور کامل متوقف نشده و تحویل بخشی از محموله‌ها به مشتریان در خارج از آب‌های سرزمینی ادامه دارد. او با این حال تأیید کرده بود که حجم فروش کاهش یافته است.
کناره‌گیری پاک‌نژاد همچنین پس از ماه‌ها اختلاف و کشمکش مدیریتی در ساختار صنعت نفت جمهوری اسلامی صورت گرفته است. یکی از مهم‌ترین موارد، اختلاف پاک‌نژاد با محمد شریعتمداری، مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس، بر سر مدیریت این هلدینگ بود. گزارش‌های منتشرشده در ماه‌های گذشته حاکی از آن بود که پاک‌نژاد خواهان تغییر شریعتمداری بوده، در حالی که دفتر پزشکیان از ادامه حضور او حمایت می‌کرد.
اختلاف‌ها تا جایی پیش رفت که گزارش‌هایی درباره تهدید پاک‌نژاد به استعفا منتشر شد و در شهریور نیز دو طرف برای حل اختلاف جلسه مشترکی برگزار کردند. هم‌زمان، وزارت نفت جمهوری اسلامی در ماه‌های اخیر با جنجال‌هایی درباره نحوه فروش نفت تحریم‌شده و شبکه واسطه‌هایی موسوم به «تراستی‌ها» روبه‌رو بوده است.
برخی رسانه‌ها این مناقشه‌ها، اختلاف بر سر هلدینگ خلیج فارس و فشار ناشی از کاهش دسترسی حکومت ایران به درآمدهای نفتی را بخشی از زمینه بحران مدیریتی در وزارت نفت دانسته‌اند. با این حال تاکنون هیچ‌یک از این موارد به طور رسمی به عنوان علت استعفای پاک‌نژاد اعلام نشده است.
بیشتر بخوانید: اوپک‌پلاس اهداف تولید نفت خود را برای ماه نوامبر ثابت نگه می‌دارد · کاهش صادرات نفت ونزوئلا به یک میلیون و ۸۰ هزار بشکه در روز
