بازار جهانی نفت با یک دوگانگی قابل توجه روبه‌رو شده است؛ در حالی که قیمت قراردادهای آتی نفت در محدوده ۱۰۰ دلار قرار دارد، قیمت نفت فیزیکی تحویلی در بازار به حدود ۱۳۱ دلار رسیده و فاصله‌ای ۳۱ دلاری میان «بشکه واقعی» و قیمت اعلام‌شده در بازارهای کاغذی ایجاد شده است.
تفاوت قیمت نفت فیزیکی و قراردادهای آتی
این اختلاف قیمت، توجه‌ها را به وضعیت عرضه واقعی نفت و شرایط بازار فیزیکی جلب کرده است. نفت فیزیکی یا همان «برنت تاریخ‌دار» به محموله‌هایی گفته می‌شود که در زمان حال در دریای شمال برای تحویل و بارگیری در دسترس هستند؛ در مقابل، قیمت قراردادهای آتی بیشتر بازتاب‌دهنده انتظارات معامله‌گران درباره وضعیت آینده بازار است.
بیشتر بخوانید: سازمان گارد ساحلی ایالات متحده شرایط طوفانی را برای بنادر رودخانه می‌سی سی پی اعلام کرد
در شرایط معمول، فاصله میان قیمت نفت فیزیکی و قراردادهای آتی چندان زیاد نیست. با این حال، شکاف فعلی به حدود ۳۱ دلار رسیده؛ به این معنا که اگر قیمت قرارداد آتی حدود ۱۰۰ دلار باشد، یک پالایشگاه برای تأمین یک بشکه نفت موجود و قابل تحویل باید حدود ۱۳۱ دلار پرداخت کند.
علل افزایش شکاف قیمت
این اختلاف می‌تواند نشانه‌ای از فشار در بازار فیزیکی نفت باشد؛ بازاری که در آن میزان واقعی عرضه، دسترسی به محموله‌ها، هزینه حمل‌ونقل و شرایط کشتیرانی اهمیت بیشتری از انتظارات بلندمدت معامله‌گران دارد.
بررسی روند این اختلاف نشان می‌دهد شکاف میان نفت فیزیکی و قراردادهای آتی در جریان جنگ و در ۲۰ فروردین امسال به حدود ۳۶ دلار افزایش یافته بود. پس از آن، فاصله قیمت‌ها در تیرماه حتی وارد محدوده منفی شد، اما در هفته‌های اخیر بار دیگر رشد کرده و اکنون به محدوده ۳۱ دلار رسیده است؛ سطحی که به اوج‌های قبلی بازار نزدیک است.
معامله‌گران در بازار قراردادهای آتی ممکن است بر این باور باشند که با کاهش تنش‌ها، بازگشت مسیرهای کشتیرانی به شرایط عادی و برطرف شدن اختلالات عرضه، فشار بازار نفت کاهش خواهد یافت. اما پالایشگاه‌ها برای ادامه فعالیت خود به نفت واقعی نیاز دارند و نمی‌توانند خوراک مورد نیاز امروز را با وعده کاهش قیمت در آینده جایگزین کنند.
تداوم چنین شکافی می‌تواند نشانه‌ای از آن باشد که بازار فیزیکی نفت همچنان با محدودیت عرضه یا افزایش هزینه دسترسی به محموله‌های واقعی مواجه است، در حالی که بازار آتی بخش قابل توجهی از سناریوی پایان بحران و بهبود شرایط عرضه را در قیمت‌های خود لحاظ کرده است.
بیشتر بخوانید: برآورد زمان خشک‌سازی هفتگی چارتر، ۷ اکتبر ۲۰۲۶ · عراق بودجه ۲۰۲۷ را بر اساس قیمت ۵۸ دلار برای نفت تنظیم می‌کند
